ام آر آی در تشخیص دردهای ستون فقرات

MRI-compliant

ابداع روش "ام آر آی" (تصویربرداری با تشدید مغناطیسی) در سال ۱۹۸۰  تحولی در درمان بیماران مبتلا به کمر درد ایجاد نموده است. به ‌طورکلی اسکن ام آر آی ستون فقرات بهترین و تنها روش بررسی تصویری ستون فقرات است که متخصص ستون فقرات در تهیه برنامه درمانی مناسب برای کمر درد کمک می‌کند.

 ام آر آی یک فناوری کاملا متفاوت با رادیولوژی و سی تی اسکن است که مفیدترین و تنها روش مطالعه تصویری برای جراح ستون فقرات می‌باشد.
ام آر آی خصوصا برای ارزیابی مشکلات خاص کمر مفید می‌باشد، زیرا جزئیات مربوط به دیسک ستون فقرات ( مثلا" برای بیماری‌های دژنراتیو (پیشرونده) دیسک، اسپوندیلولیستزی گردنی) و ریشه‌های عصبی (مانند بیماری‌های فتق دیسک، تنگی کانال نخاع کمر) را در اختیار پزشکان می‌گذارد. اسکن‌های ام آر آی  برای از بین بردن تومور یا عفونت ستون فقرات نیز  مفید است.

نحوه کار ام آر آی چگونه است؟


ام آر آی با استفاده از یک آهنربا که در اطراف بدن برای تحریک اتم‌های هیدروژن قرار داده شده ، تصاویری از ستون فقرات بیمار می‌گیرد. پس از آنکه  اتم‌ها به سطح نرمال تحریک خود بازگشتند، مقداری انرژی منتشر می‌کنند که بر روی اسکنر ام آر آی جمع‌آوری می‌شود. از آنجا که حجم عمده بدن انسان از آب است ( با دو قسمت هیدروژن)، اسکن ام آر آی جزئیات بسیار دقیقی از آناتومی ستون فقرات را ارائه‌ می‌دهد. بر خلاف اشعه ایکس، آهنربا هیچ‌گونه تابشی ندارد، بنابراین اسکن ام آر آی برای زنان باردار نیز می‌تواند انجام شود. با این حال، بیمارانی که در قلب آنها دستگاه تنظیم ضربان قلب گذاشته شده نباید اسکن ام آر آی انجام دهند زیرا  میدان مغناطیسی آهنربا سبب مختل شدن دستگاه تنظیم ضربان قلب می‌گردد. همچنین افرادی که با فلزات سر و کار دارند ابتدا باید با اشعه ایکس کاسه چشم آنها بررسی شود تا از عدم وجود هرگونه براده فلز در چشم  اطمینان حاصل شود، زیرا میدان مغناطیسی ممکن است سبب حرکت فلز و آسیب دیدگی چشم بیمار در طول اسکن ام آر آی شود.

کابردهای ام آر آی


پزشکان معمولا" قبل از انجام یک اسکن  ام آر آی به‌خوبی می‌دانند که بدنبال چه چیزی هستند. این اسکن‌ها اغلب برای برنامه‌ پیش از جراحی، از جمله برای  فشار زدایی و یا همجوشی مهره‌های کمر استفاده می شود. اسکن‌های ام آر آی برای کسب اطلاعات در مورد سلامت دیسک و همچنین حضور هر گونه تومور نخاعی یا فتق دیسک کمر (که باعث فشردگی ریشه های عصبی و کمر درد می‌شود) از دقت و حساسیت بالایی برخوردارند.

اسکن های ام آر آی علاوه بر برنامه  قبل از جراحی در موارد زیر نیز بسیار مفید است:

• برای ازبین بردن عفونت یا تومور

• برای بیمارانی که عمل جراحی کمر داشته‌اند

• قبل از انجام تزریق اپیدورال برای از بین بردن ریسک تزریق استروئید به تومور یا عفونتاسکن ام آر آی بهترین روش تشخیص برای ارزیابی یک شکستگی نیست. معمولا" سی تی اسکن ( توموگرافی کامپیوتری) برای بیمارانی انجام می‌شود که دچار تروما ( ضربات جسمی مانند سقوط) شده‌اند و شکستگی اعضاء آنها مشکوک است.
اسکن ام آر آی توسط چرخش یک آهنربا در اطراف بیمار و تغییر سطح تحریک اتم های هیدروژن در بدن فرد انجام می‌شود. هنگامی که اتم های هیدروژن به سطح طبیعی فعالیت خود بر می‌گردند، مقدار کمی اشعه ساطع می‌کنند که در اسکنر جمع‌آوری می‌شود.

تصویر اسکن  ام آر آی انجام شده آناتومی بدن را از طریق تمایز بین بافت‌های حاوی مقدار زیاد آب (از قبیل بافت چربی، مایع مغزی نخاعی یا دیسک ها) و بافت‌هایی که آب زیادی ندارند (مانند  استخوان، غضروف و ریشه ‌های عصب) نشان می‌دهد.

اگر شما از درد پایین کمر و  یا درد ساق پا رنج می‌برید و نمی‌دانید که آیا باید اسکن ام آر آی را برای مشاهده علت درد خود انجام دهید،  قوانین کلی زیر به شما توضیح می‌دهدکه چه زمانی انجام یک اسکن مفید است و چه زمانی مفید نیست:

برای اسکن ام آر آی  فاکتورهای مهمی  وجود دارد که باید آن‌ها را درنظر گرفت، از جمله محدودیت تفسیر  نتایج و تعیین زمانی که اسکن ام آر آی باید انجام شود. 

mri

ارزیابی نتایج ام آر آی


اولا، مشکلی که در ارتباط با  نتایج اسکن ام آر آی وجود دارد (مانند بسیاری از مطالعات تشخیصی دیگر) این است که "اختلال" نشان داده شده در اسکن ام آر آی ممکن است علت واقعی کمردرد نباشد. مطالعات بالینی متعدد نشان داده‌اند که حدود ۳۰ درصد از افراد در دهه سی و چهل سالگی دارای فتق دیسک کمر در اسکن  ام آر آی خود هستند، اگرچه هیچ‌گونه کمردردی ندارند.

بنابراین،  اسکن ام آر آی نمی‌تواند به خودی خود تفسیر شود. بررسی همه موارد مشاهده شده در ام آر آی باید کاملا وابسته  به وضعیت مخصوص بیمار باشد، از جمله:

• علائم درد (مانند طول مدت، محل، و شدت درد)
• هر اختلال عصبی مشخص شده در معاینه بیمار
نکته مهم دیگر برای اسکن ام آر آی زمان انجام آن است.  تنها زمانی که انجام فوری اسکن ام آر آی  مورد نیاز است هنگامی است که بیمار دارای یکی از موارد زیر باشد:
• بی اختیاری روده یا مثانه
• ضعف تدریجی در پاها به دلیل آسیب عصبی

زمان انجام ام آر آی


هنگامی که بیمار از درد دائمی پا رنج می‌برد و به وجود فتق دیسک کمری مشکوک است، معمولا" اسکن ام آر آی در مراحل اولیه درد توصیه می‌شود. زیرا عمل جراحی برای فتق دیسک کمری معمولا"عوارض جانبی ‌ اندکی دارد و سبب بازگشت زود هنگام بیمار به عملکرد طبیعی خود می‌شود.
هنگامی که بیماران دچار درد بسیار شدید (درجه اول) در انتهای کمر خود هستند، معمولا" تنها گزینه جراحی موجود،  جراحی فیوژن مهره‌های کمر می‌باشد. این نوع از عمل جراحی برای ستون فقرات عوارض جانبی چندانی ندارد و مدت زمان بهبودی آن طولانی‌تر است. بنابراین، پزشکان اغلب به مدت ۳ تا ۶ ماه (پس از شروع درد کمر) انجام اسکن ام آر آی را به تعویق می‌اندازند تا درمان درد با روش‌های محافظه کارانه (غیر جراحی) را امتحان کنند.

به عنوان یک قاعده کلی، اگر نتایج اسکن ام آر آی قرار است تاثیری بر افزایش درمان کمر درد نداشته باشد و بیمار به درمان‌های غیر جراحی مانند درمان کایروپراکتیک، فیزیوتراپی و مصرف داروها ادامه دهد،  انتظار برای انجام  ام آر آی در بیشتر مواقع کار عاقلانه‌ای است.

تحولات جدید در تجهیزات  ام آر آی


از آنجا که اکثر اسکنرهای ام آر آی نسبتا تنگ هستند، برای بیماران خاص مبتلا به کمر درد، گردن درد و غیره دراز کشیدن در یک تونل تنگ به مدت ۴۵ تا ۶۰ دقیقه ممکن است ناخوشایند و یا غیرقابل تحمل باشد. برای رفع این مشکل، نسل جدید اسکنرهای ام آر آی با فضای بازتری طراحی شده‌اند

موارد منع انجام ام آر آی


موارد منع انجام اسکن ام آر آی برای درد مربوط به ستون فقرات در پشت، گردن یا پا عبارتند از:

• بیمارانی که دستگاه تنظیم ضربان قلب در بدن خود دارند.

• بیمارانی که یک جسم خارجی فلزی (براده فلز) در چشم و یا یک کلیپ آنوریسم در مغز خود دارند، نباید اسکن ام آر آی انجام دهند. زیرا میدان مغناطیسی ممکن است باعث بیرون راندن فلز از محل خود گردد.

• بیماران مبتلا به اختلال "هراس از مکان‌های بسته" ممکن است قادر به تحمل اسکن ام آر آی نباشند، هرچند در حال حاضر اسکنرهای عریض‌تر موجود است و با آرام بخش‌ها  انجام این آزمایش آسان و قابل تحمل‌تر می‌گردد.


telegrami