بیحسی انگشتان پا میتواند یک بیماری بسیار آزاردهنده و ناراحتکننده برای هر کسی باشد. بیحسی ممکن است فقط در یک انگشت یا چند انگشتان پا همزمان تجربه شود. علت بیحسی زمان شروع این اختلال و همچنین سایر علائمی که ممکن است همان زمان تجربه شود را تعیین میکند.
شما تنها فردی نیستید که خوابرفتگی انگشتان پا را تجربه کردهاید. میلیونها نفر از مردم تحت تأثیر بیحسی انگشتان پا قرار گرفتهاند و این شرایط دویدن، راه رفتن یا حتی ایستادن را برای آنها دشوار کرده است. شما باید بررسی دقیقتری از بیحسی انگشتان پا داشته باشید از جمله دلایل، علائم و چگونگی درمان این اختلال.
متخصصین ما در کلینیک ستون فقرات دکتر فرخانی میتوانند با توجه به دلایل مختلف که باعث بیحسی انگشتان پا میشوند، تشخیص درست از علت بیحسی را داشته و درمانی مناسب را ارائه کنند تا مشکل بیحسی انگشتان پای شما را برطرف کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت میتوانید با شمارهی ۳۲۳۶۷۴۶۵ تماس حاصل فرمایید.
بی حسی انگشتان پا
آیا تا به حال تجربه بیحسی در انگشتان پاهایتان داشتهاید؟ بیحسی در هر بخشی از بدن نگرانکننده و آزاردهنده است. وقتی انگشتان پا بیحس شوند، خواب رفتن آنها میتواند بسته به شدت این وضعیت، فعالیتهایی مانند ورزش، راه رفتن و حتی ایستادن را دشوار کند. به علاوه، ممکن است فکر کنید بیحسی مسئلهی مهمی نیست، اما خوابرفتگی ممکن است نشانهای از اختلال دیگر باشد. بنابراین، توجه به این وضعیت بسیار مهم است، بهخصوص اگر شدید یا مکرر باشد.
علائم
اگر انگشتان پایتان بی حس میشوند، شما ممکن است این موارد را تجربه کنید:
- بی حسی کامل انگشتان پا بهطوریکه زمانی که آنها را لمس میکند نمیتوانید احساسشان کنید.
- احساس سرما در انگشتان پا
- احساس مورمور شدن که اغلب با بی حسی یا خواب رفتن یک منطقه از بدن در ارتباط است.
- سوزن سوزن شدن داخل و اطراف انگشتان پا
- کاهش توانایی حرکت انگشتان پا
علل
علل مستقیم
رایجترین دلیل برای بی حسی انگشتان پا و خواب رفتن پا پوشیدن کفش تنگ است. در هنگام راه رفتن ممکن است پا کمی متورم شود در نتیجه حتی کفش به ظاهر مناسب نیز به انگشتان پا فشار میآورد. اگر کفش آنقدر کوچک است که انگشتان پا هیچ فضای حرکتی ندارند، کفش خیلی تنگ است و باید تعویض شود. فشرده شدن انگشتان پا گاهی اوقات گردش خون را قطع میکند و در نتیجه اعصاب بیحس میشوند. اطمینان حاصل کنید که هرگز برای مدت خیلی طولانی و در موارد غیرضروری از کفش استفاده نمیکنید و از پوشیدن کفشهایی که باعث فشرده شدن انگشتان پا میشوند اجتناب کنید.
هنگامیکه پا یا انگشتان پا به دلیل ضربههای فیزیکی آسیب میبینند اعصاب انگشتان پا نیز دچار صدمه میشوند و در نتیجه بیحسی و خوابرفتگی ایجاد میشود. بهخصوص اگر پا بشکند، ملتهب نیز میشود که بر اعصاب تأثیر میگذارد. ضربه خوردن انگشتان پا نیز به بیحسی منجر میشود حتی اگر شکستگی واقعی یا آسیب مشابه ایجاد نشود.
پینهی روی انگشتان پا نیز یکی از علل نسبتاً شایع بیحسی است. پینهها معمولاً به دلیل پوشیدن کفش نامناسب ایجاد میشوند و بهطورکلی بر روی انگشت شست پا ظاهر میشوند. بهخصوص پوشیدن کفش پاشنهبلند در این مورد بد است و احتمال ایجاد پینه را افزایش میدهد. اگر پینه پا برای مدت طولانی درمان نشود و علت تشکیل پینه پا رفع نشود، پینه در انگشتان دیگر پا نیز ایجاد میشود و ممکن است به بیحسی کلی منجر شود.
نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی و در یک وضعیت ثابت، فشار زیادی روی انگشتان پا ایجاد میکند و ممکن است باعث اختلال در عصبها شود. خوابرفتگی پاها یا انگشتان پا بیشتر زمانی رخ میدهد که در یک مکان برای طولانیمدت نشسته یا ایستاده باشید. بیحسی اغلب در حالت نشسته ایجاد میشود؛ زیرا در این حالت فشار بیشتری بر روی عصبهای پا وارد میشود و آنها فشرده میشوند. همچنین، سرد شدن بیش از حد انگشتان پا نیز میتواند باعث بیحسی آنها شود.
چند اختلال مربوط به پا، مانند قوس زیاد کف پا و یا کف پای صاف میتواند باعث خواب رفتن انگشتان پا شود. راه رفتن بر روی پاهایی که شکل طبیعی ندارند نیز فشار را در مناطق خاصی قرار میدهد که به اعصاب آسیب میرساند و میتواند باعث التهاب و تحریک و در نهایت منجر به بی حسی انگشت شست پا شود. آرتروز نیز یکی از عوامل خواب رفتن است.
علل غیرمستقیم
نوروما به معنی رشد اعصاب به شیوهای غیرطبیعی است. این اتفاق در انگشتان پا بیش از هر بخش دیگری از بدن رخ میدهد. نوروما باعث میشود که سیگنالهای الکتریکی ارسالی از عصب مسدود شوند که باعث بیحسی در بخش تحت تأثیر قرار گرفته از بدن میشود. اگر منشأ این بیماری انگشتان پا باشد ممکن است به سایر قسمتهای پا نیز گسترش یابد و راه رفتن را دردناک و دشوار کند.
سه نوع نوروپاتی ممکن است به بیحسی انگشتان پا منجر شود. نوروپاتی محیطی بهطورکلی در دست و پا ظاهر میشود و معمولاً با از دست دادن حس در انگشتان پا شروع میشود. این اختلال با گذشت زمان بدتر میشود پس باید در اسرع وقت درمان شود.
نوروپاتی دیابتی معمولاً به دلیل عدم مراقبت مناسب فرد دیابتی از خود اتفاق میافتد. نوسان میزان قند خون به اعصاب انگشتان پا آسیب میرساند و باعث خوابرفتگی پا میشود. مصرف بیش از حد الکل به نقاط مختلف بدن ازجمله پا آسیب میزند و اعصاب را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
درمان
درمان بیحسی انگشتان پا بسته به علت زمینهای متفاوت است، اما ترک سیگار، کاهش وزن، رژیم غذایی مناسب و افزایش ورزشهای بدنی شروع خوبی برای درمان است. استفاده از ابزاری مانند جورابهای مخصوص واریس و آتلهای فشردهسازی نیز میتوانند مفید باشند. اما اگر علائم و نشانههای گردش خون ضعیف در انگشتان پا وجود دارند بهتر است یک ارزیابی پزشکی انجام شود تا تأثیر نوروپاتی محیطی بر پیشرفت علائم مشخص شود. به منظور مشخص شدن علت اختلال پزشک یک معاینه جامع پا انجام میدهد و در برخی موارد MRI یا سیتیاسکن را تجویز میکند. هنگامیکه علت بی حسی آشکار شود پزشک میتواند تعدادی از گزینههای درمانی از جمله فیزیوتراپی، داروهای ضد درد، داروهای ضدالتهاب و در موارد شدید عمل جراحی جزئی برای از بین بردن فشار بر روی اعصاب آسیبدیده را تجویز کند. در موارد نادر بیحسی انگشتان پا ممکن است نشانهی یک عارضهی جدی پزشکی باشد. اگر بیحسی به شکلی است که احساس میکنید در حال گسترش به سمت بالای بدن است ممکن است آغاز یک سکته مغزی یا حمله قلبی باشد. اگر بیحسی افزایش مییابد یا اگر با تاری دید، افتادگی صورت، از دست دادن تعادل، ضعف عضلانی و یا مشکل در صحبت کردن همراه است باید سریعاً به پزشک مراجعه شود. بهطور کلی بی حسی انگشت شست پا مسئلهی نگرانکنندهای نیست مگر اینکه برای چند روز ادامه یابد، تبدیل به یک بیماری مزمن شود و یا با هر یک از علائم شدید بالا همراه باشد.
سوالات متداول
راه های تشخیص علت بی حسی انگشتان پا چیست؟
علاوه بر یک معاینه کامل فیزیکی ، بررسی شیوه زندگی و انجام آزمایش های مختلف، پزشک ممکن است برای تعیین نوع و میزان نوروپاتی ، به انواع آزمایشات متکی باشد ، از جمله:
- سرعت هدایت عصب (NCV) – یک کاوشگر الکتریکی که نحوه عملکرد فیبرهای عصبی بزرگ را اندازه گیری میکند
- الکترومیوگرافی (EMG) – برای ثبت فعالیت الکتریکی عضله در وضعیت استراحت و انقباض، یک سوزن ریز در عضله وارد میشود.
- تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI) – تصویربرداری دیجیتالی که کیفیت و اندازه عضلات را نشان میدهد و میتواند تومورها و آسیب دیسک را که ممکن است باعث ایجاد این علائم شده باشد، مشخص میکند.
- بیوپسی عصبی – یک روش تهاجمی تر که شامل برداشتن و بررسی نمونه ای از بافت عصبی است
- بیوپسی پوست – یک روش کمتر تهاجمی که شامل برداشتن یک نمونه نازک پوستی و بررسی انتهای فیبرهای عصبی است
نوروپاتی محیطی چیست؟
نوروپاتی محیطی اصطلاح پزشکی برای هر نوع بیماری سیستم عصبی در بازوها یا پاها است. این بیماری در نتیجه هر نوع آسیب به سیستم عصبی محیطی رخ میدهد. شایع ترین علت این بیماری دیابت و سایر شرایط مربوط به قند خون بالا است. با افزایش شیوع دیابت، عوارض ناشی از آن بیماری نیز افزایش مییابد. علائم این بیماری از احساس بی حسی و سوزن سوزن شدن تا شدیدترین مواردی که میتواند باعث اختلال تنفس یا نارسایی اعضای بدن شود، متغیر است.
چه زمانی بی حسی انگشت پا را جدی بگیریم؟
خواب رفتن انگشتان پا معمولاً مشکلی جدی نیست و نشان دهنده یک واکنش موقتی است که به راحتی اصلاح میشود. با این حال، در موارد زیر احتیاط توصیه میشود:
در صورت بروز شرایطی مثل سوزن سوزن شدن یا بی حسی ناگهانی و بدون علت قابل تشخیص یا بسیار شدید یا طولانی مدت، همیشه با پزشک مشورت کنید. اختلالات حسی که در فواصل مشخص عود میکنند نیز باید به پزشک گزارش شوند. این امر به ویژه هنگامی که شکایات دیگری مانند درد، اختلال در بینایی، علائم فلج، سرگیجه، حالت تهوع یا واکنش های پوستی علاوه بر پاراستزی ایجاد میشود، صادق است. اگر مبتلا به دیابت یا اختلال دیگری هستید، همیشه مهم است که تغییرات سطحی بدن خود را جدی بگیرید.
هدف درمان بی حسی انگشتان پا چیست؟
درمان بیحرکتی انگشتان پا به منظور مدیریت وضعیت و کاهش علائم نوروپاتی، روی حفظ کیفیت زندگی بیماران تمرکز دارد. تمرکز بر شرایط اساسی، روشی موثرتر برای مدیریت یا بهبود شرایط است. تحقیقات جدید و شگرف در حال انجام در مورد استفاده از داروهای خاص برای پیشگیری یا حتی برگرداندن علائم نوروپاتی محیطی وجود دارد. اما مهمتر از همه، نباید درد یا احساس بیحسی در پاها یا انگشتان پا را نادیده بگیرید، به ویژه اگر دیابتی هستید. تشخیص زودهنگام، کلیدی برای کاهش تأثیر نوروپاتی در زندگی شما است.
آیا طبیعی است که در انگشتان پا احساس بی حسی داشته باشیم؟
همانطور که میتوانید بگویید، دلایل زیادی وجود دارد که ممکن است دچار بی حسی پا شوید ، از خفیف تا شدید. بنابراین سؤال این است: چگونه میدانید این امر طبیعی است؟ بی حسی انگشتان پا همیشه از آسیب عصبی یا گردش خون ضعیف ناشی میشود. اگر هر یک از این موارد را میتوان با شیوه زندگی شما یا آسیب دیدگی اخیر توضیح داد، بسیار طبیعی است. هنگامی که توضیحی در مورد بی حسی ندارید، زمانی است که باید بیشتر به مشکل خود فکر کنید. این علامت معمولاً در صورتی که مورد نگرانی باشد کاملا برای شما مشخص میشود. اگر بی حسی انگشتان پا علاوه بر مشکلات بینایی، احساس گیجی، ضعف عضلانی، سردرد، شامل بی حسی نیز میباشد، پس باید از پزشک خود کمک بگیرید.
آیا کمبود ویتامین منجر به بی حسی انگشت پا میشود؟
بزرگسالان مسن تر ممکن است رژیم غذایی محدود تری بخورند ، و پیری میتواند شیوه جذب مواد مغذی را در بدن تغییر دهد. این بدان معنی است که افراد مسن و همچنین افراد گیاه خوار و افرادی که تحت عمل جراحی کاهش وزن قرار گرفته اند، شانس بیشتری برای ابتلا به کمبود ویتامین B12 دارند. ویتامین B12 در گوشت، تخم مرغ، مرغ و سایر محصولات حیوانی یافت میشود. اگر به اندازه کافی از آن استفاده نکنید، ممکن است دچار بی حسی یا سوزن سوزن شدن در دست، پا یا انگشتان پا شوید. این کمبود حتی میتواند منجر به آسیب عصبی شود. افراد در معرض خطر ممکن است نیاز به مصرف مکمل برای دریافت مقدار کافی ویتامین B12 داشته باشند.
