تست نوار عصب و عضله در تشخیص کمر درد و گردن درد
برای تأیید اینکه وجود یک ضایعه (آسیب) آناتومیک دلیل گردن درد یا کمر درد بیمار است، از مطالعات تشخیصی استفاده میشود. اینگونه مطالعات، خصوصاً برای تعیین دقیق منبع و دامنه آسیب، که به تشخیص و تهیه یک طرح درمانی مناسب برای مشکلات کمر بیمار کمک میکند، مفید هستند.
یکی از علل شایع مراجعه بیماران به کلینیک تست نوار عصب و عضله ابتلا به ضایعات مربوط به دیسک گردن و دیسک کمر است. بدون شک نوار عصب و عضله در تشخیص و درمان مشکلات دیسک گردن و کمر کمک میکنند.
معمولاً، پیش از انجام هرگونه مطالعه تشخیصی، به بیماران توصیه میشود یک دوره مراقبتهای محافظهکارانه (غیرجراحی) را طی کنند که، دست کم تا 4 تا 6 هفته بعد از بروز علائم درد کمر به طول میانجامد.
تنها در مواردی به انجام فوری آزمایشهای تصویربرداری نیاز است که بیمار به بیاختیار مدفوع یا ادرار و یا عارضههای پیشرونده عملکرد عصبی، مثل ضعف پیشرونده، دچار شده باشد.
آزمایشهای الکترودیاگنوستیک
آیا میدانستید بدنتان مثل یک ژنراتور برق تولید میکند؟ عصبها و عضلات، سیگنالهای الکتریکی تولید میکنند که به وسیله آنها پیامهایی به مغز فرستاده شده و از آن دریافت میشود. عصبهای حسی اطلاعات مربوط به محیط اطراف را به مغز انتقال میدهند. عصبهای حرکتی نیز با انتقال سیگنالهایی از مغز به عضلات آنها را فعال میکنند. آسیبها یا بیماریهایی که بر عصبها تأثیر میگذارند میتوانند باعث کند شدن حرکت این سیگنالهای الکتریکی یا جلوگیری از جابجایی آنها شوند. اگر شما در کمر، گردن یا دستهایتان احساس درد، ضعف یا بیحسی دارید، پزشک میتواند با اندازهگیری سرعت و درجه فعالیتهای الکتریکی موجود در عضلات و عصبهایتان مشکلتان را بهدرستی تشخیص دهد، که به این فرایند آزمایش الکترودیاگنوستیک گفته میشود.
نخاع، دسته ضخیم و مایل به سفیدی از بافتهای عصبی است که از پایینترین قسمت مغز شروع شده و در طول ستون فقرات ادامه دارد. در انسانها، عصبهای نخاعی از نخاع منشعب شده و به بخشهای مختلف بدن میروند. در بدن 31 جفت عصب نخاعی وجود دارد که برمبنای جای خارج شدنشان از ستون فقرات دستهبندی میشوند. این عصبها شامل 8 جفت عصب گردنی (سرویکال)، 12 جفت عصب بالای کمر (سینهای)، 5 جفت عصب پایین کمر (کمری)، 5 جفت عصب لگنی (ساکرال) و یک جفت عصب استخوان دنبالچه (کوکسیژیال) هستند. در هنگام رسیدگی به مشکلات ستون فقرات، مهم است که وجود هرگونه ناهنجاری در عملکرد این عصبها، توسط پزشک تشخیص داده شود. آزمایشهای تخصصی اعصاب، مثل نوار عصب وعضله یا الکترومایوگرافی (EMG)، نوار عصب (NCS یا NCV) و پتانسیلهای برانگیخته بدنی حسی (SSEP) برای تشخیص وجود هرگونه ناهنجاری در عملکرد این عصبها طراحی شدهاند. این آزمایشها عملکرد سیستم عصبی را میسنجند، در حالیکه آزمایشهای تصویربرداری مثل سیتیاسکن و امآرآی ساختار یا آناتومی یک اندام یا بخش به خصوصی از بدن را بررسی میکنند.
انواع آزمایشهای الکترودیاگنوستیک
معمولاً از دو آزمایش استفاده میشود:
- نوار عضله (EMG)
- نوار عصب (NCS)
این آزمایشها معمولاً توسط یک عصبشناس (پزشک متخصص در زمینه مطالعه اعصاب) یا یک (متخصص طب فیزیکی و توانبخشی) انجام میشوند. این آزمایشها را میتوان در کمتر از یک ساعت انجام داد.
نوار عضله
در آزمایش نوار عضله، فعالیت الکتریکی عضلات ثبت و تحلیل میشود. این آزمایش برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر درباره عملکرد عصبهای موجود در دستها و پاها استفاده میشود. هنگامی که یک عضله در حالت استراحت قرار دارد، فعالیت الکتریکی ندارد.
برای انجام نوار عضله، سوزنهای نازک و کوچکی در درون عضلاتتان قرار میگیرند تا فعالیت عصبی را ثبت کنند. هنگامی که سوزنها به عضلاتتان وارد میشوند کمی درد و ناراحتی احساس خواهید کرد. پزشک از شما خواهد خواست تا عضله را شل کرده و کمی بکشید. او به سیگنالهای الکتریکی که از یک مانیتور پخش میشوند گوش داده و نگاه میکند. همچنین، هنگامی که عضلهتان حرکت میکند، قادر خواهید بود صدای سیگنالها را بشنوید. هنگامی که سوزنها برداشته میشوند کمی دچار سوزش و کبودی خواهید شد، که البته ظرف چند روز برطرف میشوند. این آزمایش هیچگونه عوارض جانبی بلندمدتی ندارد.
اگر داروهای رقیق کننده خون مصرف میکنید، بیماری ریوی دارید یا در معرض خطر دچار شدن به عفونت قرار دارید، موضوع را به پزشکی که آزمایش را انجام میدهد اطلاع دهید. در روز آزمایش، از استفاده از هرگونه لوسیون یا کرمی در ناحیه مورد آزمایش بدن خودداری کرده و همچنین از جواهرات استفاده نکنید. معمولاً، درست پس از آزمایش نتایج به شما داده میشوند.
نوار عصب (مطالعات هدایت عصبی)
در اغلب موارد برای ارزیابی عملکرد طبیعی عصبها، نوار عصب همراه با نوار عضله استفاده میشود. در این روش، پزشک با استفاده از الکترودهایی که به نوار چسبیدهاند، در امتداد مسیر عصب را در نقاط مختلف پوست قرار میدهد. سپس با اعمال جریان الکتریکی به عصب، آن را تحریک میکند. در حین حرکت جریان در امتداد مسیر عصب، الکترودها سیگنال و سرعت حرکت آن را ثبت میکنند. در عصبهای سالم، سیگنالهای الکتریکی میتوانند با سرعت تا 190 کیلومتر در ساعت حرکت کنند. با این حال، در صورتی که عصب دچار آسیب شده باشد، سیگنال کندتر و ضعیفتر خواهد بود. پزشک میتواند با تحریک عصب در نقاط مختلف، مکان دقیق آسیب را تشخیص دهد. همچنین در طول درمان، از نوار عصب برای ارزیابی پیشرفت به دست آمده نیز استفاده میشود.
اگرچه ممکن است در ابتدا ناگهانی بودن تحریک، کمی شما را تکان دهد، با این حال این آزمایش دردناک نبوده و اکثر افراد در طول آزمایش احساس راحتی دارند.
سایر کاربردهای نوار عصب و عضله
پزشک، آزمایش الکترودیاگنوستیک را برای تشخیص عارضههای مختلف ناشی از فشرده شدن یک عصب، خصوصاً در بازو، آرنج یا مچ دست توصیه میکند. این عارضهها «نوروپاتیهای فشاری» نام داشته و عبارتند از:
- سندرم تونل کارپال (فشار بر عصب مدیان در محل عبور آن از بین استخوانهای مچ و زیر رباط عرضی).
- سندرم خروجی توراکس (فشار بر شبکه بازویی، که خوشهای از عصبها است که از زیر استخوان ترقوه در شانه میگذرد).
- گیرافتادن عصب اولنار (فشار بر عصب اولنار در محل عبور آن از پشت آرنج).
- آسیب ریشههای نخاعی (یا رادیکولوپاتی) گردنی (فشار بر ریشههای عصبی در محل خروج آنها از ستون فقرات در ناحیه گردن).
آزمایشهای الکترودیاگنوستیک میتوانند برای تعیین دامنه آسیب وارده به یک عصب پس از یک حادثه یا بررسی تأثیرات بیماریها مانند دیابت استفاده شوند. این آزمایشها همچنین گاهی اوقات توسط شرکتهای بیمه درخواست میشوند، تا انجام درمان دارویی یا جراحی تحت پوشش بیمه را تأیید کنند، طبق شرط تأیید تشخیص از طریق انجام آزمایشهای الکترودیاگنوستیک.
این آزمایشها چه مزیتی دارند؟
آزمایشهای تخصصی تحریک عصبی تنها آزمایشهایی هستند که نحوه عملکرد سیستم عصبی بدن را بهطور مستقیم ارزیابی میکنند. همچنین، نوار عصب-عضله، علیرغم ایجاد یک احساس ناراحتی جزئی در بیمار، حاوی اطلاعات بسیار مفیدی است. یکی از بهترین ویژگیهای این آزمایش این است که پزشک انجام دهنده آن میتواند درست پس از انجام آزمایش نتایج را به بیمار اعلام کند و دیگر نیازی به انتظار برای جواب آزمایش خون یا خواندن اسکن توسط رادیولوژیست نیست. به علاوه، گزارشی با جزئیات کامل نیز برای پزشک معالج فرستاده میشود تا بتواند با استفاده از آن دلیل علائم بیمار را تشخیص داده و بهترین برنامه درمانی را برای تسکین آنها ارائه دهد.
