دنبالچه گروهی از استخوانهای کوچک است که قسمت تحتانی ستون فقرات شما را تشکیل میدهد. بسته به شخص، استخوان دنده از سه تا پنج مهره تشکیل شده است. این گروه استخوانها در یک نقطه نرم به پایان میرسد. به جز قسمت اول، بقیه مهرهها معمولاً به هم چسبیدهاند.
دنبالچه انسان در قسمت زیرین آن خمیده است، اما میزان انحنای آن در هر فرد متفاوت است. وقتی مینشینید، بخشی از وزن اندامهای فوقانی بدن شما روی دنبالچه میافتد. استراحت یا صدمه به دنبالچه میتواند بسیار دردناک باشد، به خصوص هنگام نشستن.
دنبالچه به ماهیچه سرینی بزرگ و همچنین چندین عضله و رباط دیگر متصل میشود.
زنان پنج برابر بیشتر از آقایان، خصوصاً در دوران بارداری و بعد از آن، دچار درد دنبالچه هستند.
همچنین در صورت ابتلا به استئوپنی (آسیب استخوان) در معرض خطر بیشتری قرار دارید. تصادفات اتومبیلی علت اصلی آسیب دیدگی دنبالچه هستند.
علل شکستگی ستون فقرات
اصطلاح پزشکی درد در ناحیه استخوان ران، کوکسیدینیا است. این عارضه میتواند به دلیل در رفتگی یا شکستگی کامل باشد.
یکی از علل درد در ناحیه دنبالچه، آسیب دیدگی به استخوان ران است که ممکن است از سقوط یا ضربه ناشی شده باشد. اما بسیاری از افراد نیز میتوانند به دلیل عوامل دیگری مانند نشستن بر روی نیمکت سفت، درد دنبالچه داشته باشند. در صورتی که این درد مداوم و شدید باشد، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید تا درمان مناسب را تجویز کند.
درد استخوان دنبالچه به دلیل آناتومی آن در ستون فقرات و باسن در افراد چاق تقریباً سه برابر شایعتر است. در هنگام نشستن، استخوان دنبالچه و دو طرف لگن شما سه پایهای را تشکیل میدهند که از وزن بدن شما در ناحیه فوقانی پشتیبانی میکند.
در یک فرد متوسط وزن و یا لاغر، دنبالچه در هنگام نشستن در زیر بدن میچرخد، بنابراین میتواند وزن را بهتر تحمل کند. در حالیکه در یک فرد سنگینتر، با باسن بزرگتر، لگن و دنبالچه در هنگام نشستن کمتر میچرخند. این امر فشار بیشتری روی نوک دنبالچه وارد میکند و به احتمال بیشتری سبب دررفتگی یا شکستگی میشود.
شکستگی دنبالچه در کودکان
انعطاف پذیری استخوانهای بدن کودکان احتمال آسیب دیدگی دنبالچه را کاهش میدهد. اما آسیب دیدگی دنبالچه به دلیل سطح فعالیت آنها در ورزش و بازی هنوز هم در کودکان شایعتر است.
زمان بهبودی در کودکان سریعتر از بزرگسالان است و جراحی دنبالچه به ندرت مورد نیاز است.
شکستگی ستون فقرات در دوران بارداری
ریسک درد دنبالچه در زنان نسبت به مردان پنج برابر بیشتر است. بخش اعظم این امر مربوط به بارداری و زایمان است. افزایش وزن و تغییرات متعاقب دوران بارداری خطر آسیب دیدگی دنبالچه را افزایش میدهد.
محل قرارگیری دنبالچه باعث میشود که در هنگام زایمانهای سخت و بخصوص در مواردی که از ابزارهای کمکی استفاده میشود، آسیب ببیند.
علائم شکستگی استخوان دنبالچه
درد استخوان دنبالچه معمولاً موضعی است. اقداماتی که ممکن است این درد را برطرف کند عبارتند از:
- نشستن طولانی مدت
- هنگام نشستن به عقب تکیه دهید
- ایستادن طولانی مدت
- از حالت نشسته برخیزید
- مدفوع یا ادرار کردن
- مقاربت جنسی
درد کمر یا پا درد ممکن است رخ دهد، اما معمول نیست. ممکن است شما مکررا نیاز به دفع مدفوع داشته باشید.
تشخیص
پزشک شما برای معاینه درد استخوان دنبالچه از معاینه فیزیکی و اشعه X استفاده خواهد کرد. مهم است که بدانید آیا چیزی غیر از آسیب روانی باعث ایجاد درد میشود یا خیر.
برای تشخیص، پزشک شما بافت نرم اطراف دنبالچه و ستون فقرات (ساکروم) را لمس خواهد کرد. ممکن است رشد چشمگیر اسپور استخوانی قابل تشخیص باشد که به خار استخوان معروف است و این میتواند منبع درد باشد.
آنها همچنین به دنبال سایر علل احتمالی ایجاد کننده درد مانند تومور، کیست مو یا اسپاسم عضلات لگن هستند.
در معاینه رکتومی، پزشک استخوان دنبالچه را با انگشت اشاره و انگشت شست لمس میکند. با جابجا کردن آن، آنها میتوانند بگویند تحرک خیلی زیاد یا خیلی کمی در دنبالچه وجود دارد یا خیر. دامنه طبیعی حرکت حدود 13 درجه است. حرکت خیلی بیشتر یا خیلی کمتر، میتواند نشانه مشکل باشد.
تصویر برداری با اشعه ایکس در هر دو حالت ایستاده و نشسته انجام میشود. مقایسه زاویه دنبالچه در این دو حالت به پزشک کمک میکند تا میزان حرکت را تعیین کند.
شکستگی استخوان دنبالچه یا کبودی
تصاویر اشعه ایکس همچنین میتواند نشان دهد که قسمت انتهایی استخوان شکسته و یا فقط کبود شده است. شکستگیها معمولاً در تصاویر اشعه ایکس قابل مشاهده هستند. اگرچه ممکن است درمان یکسانی داشته باشند اما مدت زمان مورد نیاز برای بهبود شکستگی طولانیتر از کبودی است.
راه های درمان شکستگی دنبالچه
شکستگی یا کبودی استخوان دنبالچه معمولاً بدون جراحی درمان میشود و در 90 درصد موارد موفقیت آمیز است. فیزیوتراپی و استفاده از کوسنهای مخصوص شایع ترین و موثرترین روشهای درمانی هستند.
بالشهای دایرهای
اینها کوسنهای مخصوصی هستند که از لگن پشتیبانی میکنند، اما در قسمت وسط دارای یک بخش بریده شده برای کاهش فشار بر روی دنبالچه هستند. آنها بصورت آنلاین یا در داروخانهها در دسترس هستند.
کوسنهای دایرهای (دوناتی) توصیه نمیشوند زیرا آنها فشار اضافی روی دنبالچه وارد میکنند و برای درد رکتوم مفید هستند.
دارو درمانی
داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) برای بهبود درد همراه با کبود یا شکستگی توصیه میشوند. اینها شامل:
- ایبوپروفن (ادویل، مورتین)
- استامینوفن یا پاراستامول (تیلنول)
- آسپرین (بایر، اکوترین)
- ناپروکسن (Aleve)
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی در یادگیری تمریناتی که باعث کشش رباطها و تقویت عضلات پشتی ستون فقرات میشوند به شما کمک میکند. برای کاهش درد ممکن است از ماساژ یا کمپرسور گرم و سرد به صورت متناوب استفاده شود. همچنین ممکن است فیزیوتراپ به شما وضعیت مناسب نشستن را یاد دهد. سایر درمانهای غیر جراحی شامل موارد زیر است:
- توانبخشی کف لگن
- درمان دستی و ماساژ
- تحریک الکتریکی عصب
- تزریق استروئید
- گرفتگی عصب
- تحریک نخاع
عمل جراحی شکستگی استخوان دنبالچه
اغلب از جراحی استفاده نمیشود، اما ممکن است برای افرادی که به درمان پاسخ نمیدهند، لازم باشد.
جراحی میتواند شامل برداشتن کامل دنبالچه (کوکسیژکتومی) یا از بین بردن تنها یک یا چند بخش از آن باشد. بهترین نتایج حاصل از این عمل برای این دو دسته رخ میدهد:
- افراد دارای تحرک بیش از حد (آزادی بیش از حد دنبالچه)
- کسانی که دارای اسپیکول (رشد استخوان تیز و جدید) روی دنبالچه هستند.
تمرینات ورزشی مخصوص درمان شکستگی دنبالچه
پزشک یا فیزیوتراپی شما میتواند تمریناتی را برای تقویت ماهیچههای اطراف دنبالچه تجویز کند. اینها شامل تمریناتی برای عضلات شکم و عضلات کف لگن است. این تمرینات به تقویت کف لگن کمک میکند و هم برای زنان و هم مردان مفید است.
حفظ وضعیت مناسب هنگام نشستن نیز میتواند کمک کننده باشد. در هنگام نشستن روی صندلی از کوبیدن لگن روی صندلی خودداری کنید. در صورت عدم رسیدن پاهای خود روی زمین، از کتاب یا پشتیبان دیگری برای آن استفاده کنید.
طول دوره نقاهت شکستگی استخوان دنبالچه
یکی از عواملی که بر طول بازه بهبودی پس از یک ضایعه کبودی یا شکستگی تاثیر میگذارد، سن فرد و شدت آسیب دیدگی است. کودکان و جوانان معمولاً سریعتر از بزرگسالان و افراد مسن بهبود مییابند. به هر حال، با توجه به شدت آسیب دیدگی و توصیههای پزشک خود، باید زمان لازم برای بهبودی را در نظر بگیرید.
متوسط زمان مورد نیاز برای ریکاوری آسیب دنبالچه حدود چهار هفته است. بهبود شکستگی دنبالچه میتواند تا 12 هفته طول بکشد.
حرکات توان بخشی شامل فیزیوتراپی، تمرینهای خانگی و احتمالاً استفاده از یک کوسن مخصوص برای نشستن است.
خوابیدن در هنگام شکستگی استخوان دنبالچه
برای کاهش درد شکستگی یا کبودی استخوان دنبالچه، این موارد را در هنگام خوابیدن در نظر بگیرید:
- استفاده از یک تشک سفت
- به پهلو بخوابید و از یک بالش بین زانوها استفاده کنید.
- در پشت خود نیز بالشی در زیر زانوها قرار دهید.
پیشگیری
پیشگیری نیز برای جلوگیری از عود مجدد این علایم لازم است:
- روشهای مناسب بلند کردن اشیاء
- رعایت وضعیت صحیح در هنگام نشستن، ایستادن، حرکت کردن و خوابیدن
- ورزشهای منظم کششی و تقویتی
- رعایت ارگونومی در محل کار
- تغذیه مناسب، وزن سالم
- تکنیکهای مدیریت استرس و حفظ آرامش
- ترک سیگار
