پلاسمای غنیشده با پلاکت (پی آر پی) یک انقلاب جدید در درمان آسیبدیدگیهای ورزشی و عضلانی اسکلتی و همچنین بیماریهای تحلیل ستون فقرات است و یک روش پیشتاز در پزشکی زیبایی محسوب میشود. اثربخشی تزریق پی آر پی به منبع و علت کمر درد شما بستگی دارد. برخی از شایعترین علل کمر دردها و بیماریهای ستون فقرات عبارتند از آسیبدیدگی دیسک کمر یا فشرده شدن ریشههای عصب مانند فتق دیسک کمر، بیماریهای تحلیلی و دیژنراتیو و تنگی کانال نخاع که تزریق پی آر پی تأثیری در آنها ندارد اما تزریق پی آر پی برای درمان کشیدگیهای عضلانی، آسیبدیدگیهای رباطها و تاندونها و فیبروز عضلانی در گردن میتواند مؤثر واقع شود. پزشکان، تزریق پی آر پی را برای بیمارانی که از آسیبدیدگی تاندونها، رباطها، عضلات و مفاصل آرنج میبرند به کار میبرند. متخصص قبل از انجام درمان، سلامت عمومی و سوابق پزشکی شما را مورد بررسی قرار میدهد تا مطمئن شود که شما واجد شرایط هستید.
چه بیماریهای عضلانی اسکلتی را میتوان با تزریق پی آر پی درمان کرد؟
گردن درد، کمر درد، شانه درد، آسیبدیدگیهای روتاتور کاف، زانو درد، بورسیت زانو، آرنج تنیسبازان، آرنج گلف بازان، درد مزمن مچ پا، التهاب تاندون آشیل، بورسیت لگن
فرایند تزریق پی آر پی برای درمان درد پایین کمر
برای انجام تزریق پی آر پی، از یکی از رگهای دست برای جمعآوری خون استفاده میشود و سپس خون در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد. در این مرحله، پلاکتها از بقیه اجزای خون جدا میشوند. سپس پلاکتها با خون اصلی ترکیب میشوند تا اثر آنها افزایش یابد و در نهایت در ناحیه آسیبدیده یا دردناک تزریق میشوند. پس از چند هفته، بهبودی حاصل میشود و درد کاهش مییابد. یکی از جوانب مهم در مورد پی آر پی، استفاده از خون خود بیمار است. خون شما حاوی پروتئینهای بیواکتیو است که فرایند بهبودی را تسریع کرده و مدیریت میکند و شما پس از تزریق آن میتوانید به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهید و نیازی به بستری شدن ندارید. خون با استفاده از تجهیزات پیشرفته تجزیه شده و پلاسمای آن جدا میشود و سپس با پلاکتها ترکیب میشود. خون فرآوری شده سپس با استفاده از فلوروسکوپ یا هدایت اولتراسونیک در ناحیه آسیبدیده تزریق میشود. این فرآیند در حدود یک تا دو ساعت طول میکشد و ممکن است کمی دردناک باشد. بیماران معمولاً در ناحیه تزریق یا اطراف آن کمی درد احساس خواهند کرد که ممکن است تا دو هفته نیز ادامه داشته باشد.
تزریق پی آر پی چگونه به من کمک میکند؟
- اولین واکنش بدن نسبت به آسیبدیدگیهای بافت نرم، ارسال سلولهای پلاکت به آن ناحیه است.
- پی آر پی حاوی عوامل رشد و بهبودی است که میتواند بافت را ترمیم کرده و کمکهای سلولهای بنیادی را جذب کند.
- فرایند بهبودی طبیعی ناشی از تزریق پی آر پی، تلاش بدن را برای ارسال مستقیم پلاکتهای غلیظتر به ناحیه تحت درمان افزایش میدهد.
- برای ساخت پی آر پی یک نمونه کم از خون گرفته میشود (مانند آنچه در آزمایش خون اتفاق میافتد) و در سانتریفیوژ قرار داده میشود که خون را با سرعت بسیار بالا میچرخاند و پلاکت را از سایر اجزای آن جدا میکند. این فرایند به صورت دستی توسط تکنسین آزمایشگاه انجام میشود و پلاکت با غلظت بالاتر و اجزای مفید خالصتر خون تولید میشوند.
- پی آر پی در اطراف ناحیه آسیبدیده تزریق میشود و فرایند بهبودی به سرعت و شدت شروع میشود.
- از آنجا که در این فرایند از خون خود شما استفاده میشود، احتمال بروز عفونتهای مسری و واکنشهای آلرژیک بسیار پایین است.
چه کسانی میتوانند تحت تزریق پی آر پی قرار گیرند؟
هر فردی که تمایل دارد از یک روش طبیعی، غیر جراحی و غیر دارویی برای بهبودی استفاده کند میتواند تحت تزریق پی آر پی قرار گیرد.
چه کسانی نمیتوانند تحت تزریق پی آر پی قرار گیرند؟
افرادی که به کمخونی شدید مبتلا هستند، پلاکت خون آنها کم است، عملکرد پلاکتهای خون آنها غیرعادی است، عفونتهای سیستماتیک فعال یا سرطان فعال دارند نمیتوانند تحت تزریق پی آر پی قرار گیرند. این که آیا مصرف داروهای رقیقکننده خون اثرات پلاسمای غنیشده با پلاکت را تغییر میدهد هنوز مشخص نیست.
مراقبتهای پس از عمل و سطح فعالیتها
توصیه میشود پس از درمان، مقدار زیادی مایعات بنوشید. پزشک به شما توصیه خواهد کرد که انجام فعالیتهای سنگین نظیر ورزش کردن را در مدت معینی محدود کنید. شما تا 4 هفته پس از درمان نباید از داروهای ضدالتهابی نظیر آدویل، موترین، آلیو و… استفاده کنید. این داروها توانایی بهبودی بدن را متوقف میکنند. باید مطابق برنامه برای ویزیتهای بعدی به پزشک مراجعه کنید تا میزان پیشروی درمان را ارزیابی کند. عدم مراجعه به پزشک در وقت مقتضی و طولانی شدن فاصله بین مراجعات به پزشک ممکن است در اثربخشی ادامه درمان اختلال ایجاد کند. دستورالعمل لازم در زمان درمان به شما داده میشود. برنامه توانبخشی ساختاریافته غالباً شامل تزریق پی آر پی میشود.
عوارض جانبی تزریق پی آر پی
مانند هر نوع تزریق دیگر، احتمال بروز عفونت به میزان کمی در این تزریق نیز وجود دارد. همچنین احتمال پاره شدن عروق خونی و خونریزی نیز وجود دارد. احتمال پاره شدن تاندونها و رباطها نیز در هنگام تزریق به میزان کمی وجود دارد. این عوارض به ندرت اتفاق میافتند.
نرخ موفقیت تزریق پی آر پی چقدر است؟
احتمال موفقیت در تزریق پی آر پی بسیار متفاوت است و به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عوامل شامل نوع بیماری که تحت درمان قرار میگیرد، وضعیت سلامتی بیمار، سن و پروتکل درمانی میشوند. همچنین، موفقیت تزریق پی آر پی به طور قابل توجهی به ادراک بیمار نیز وابسته است.
در واقع، احتمال موفقیت تزریق پی آر پی میتواند بستگی به عوامل روانشناختی و فردی داشته باشد. به عنوان مثال، میزان اعتقاد بیمار به این روش درمانی و تأثیر آن بر بهبودی، نقشی مهم در موفقیت آن دارد.
آینده پی آر پی چگونه است؟
از آنجا که افراد به دنبال روشهای جایگزین عملهای جراحی هستند، فرایندهای درمانی دیگر نظیر پی آر پی محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. علاوه بر بیماران، پزشکان نیز به دنبال روشهای جدید هستند که به بیمارانشان ارائه دهند. درمان بیماران با خون خودشان یک روش انقلابی است و این روش احتمالاً آغاز شکلگیری این نوع روشهای درمانی است. تحقیقات بیشتر در حال انجام است و استفاده از این روش درمانی تا اثبات اثربخشی این گونه روشها ادامه خواهد داشت.
سؤالات رایج
آیا تزریق پی آر پی در کمر، دردناک است؟
بیماران معمولاً به راحتی میتوانند این درمان را تحمل کنند. ناحیه تحت درمان قبل از انجام فرایند تزریق با کرم بیحسی و بیحسی موضعی بیحس میشود تا بیمار حین انجام درمان راحتتر باشد. ممکن است درد و تورم به دلیل شروع شدن فرایند التهابی در بدن تا 48 ساعت پس از تزریق پی آر پی افزایش یابد. ممکن است در صورت لزوم پس از تزریق برای شما مصرف داروهای مسکن تجویز شوند.
آیا تزریق پی آر پی بیخطر است؟
تزریق پی آر پی بیخطر بوده و یک روش مؤثر برای افرادی است که تمایل دارند از روشهای جایگزین عملهای جراحی یا دارودرمانی استفاده کنند. از آنجا که پی آر پی با خون خود بیمار انجام میشود، احتمال بروز واکنشهای آلرژیک یا واکنش نسبت به اجسام خارجی در بدن بسیار کم است. برای جلوگیری از بروز عفونت از یک سیستم استریل شده دارای تأییدیه از سازمان غذا و داروی امریکا برای تزریق استفاده میشود. ممکن است در دوره کوتاهی ناحیه درمان شده دچار التهاب و قرمزی شود که عادی و قابل انتظار است. پس از انجام فرایند تزریق پی آر پی نیاز به بستری شدن کمی وجود دارد و دوران ریکاوری پس از انجام آن نیز به مراتب کوتاهتر از عملهای جراحی است. تزریق پی آر پی باعث میشود که مسیر بهبودی طبیعی در بدن با سرعت بیشتری انجام شود.
پی آر پی با خطرات احتمالی بسیار کمی ممکن است همراه باشد. حین انجام مطالعات تحقیقی و آزمایشهای بالینی تنها خطر احتمالی مورد توجه، احتمال بروز عفونت است که البته منحصر به تزریق پی آر پی نیست، احتمال بروز عفونت، پس از هر تزریقی وجود دارد. از آنجا که جسم خارجی در بدن تزریق نشده است، این تزریق یک روش مطمئن و بیخطر محسوب میشود.
آیا این تزریق مشابه تزریق کورتیزون است؟
خیر. در تزریق کورتیزون یک استروئید مصنوعی در مفاصل یا بافتهای نرم تزریق میشود که باعث کاهش درد و التهاب میشود. در حالی که تزریق مقادیر کم کورتیزون میتواند مؤثر و مفید واقع شود اما تأثیری بر علت زمینهای (فرایند بیماری) نداشته و بنابراین باید تزریق این مواد تجدید شود. مدارک زیادی در مورد خطرات تزریق زیاد کورتیزون و سرکوب کنندههای سیستم ایمنی بدن وجود دارد. در روش پی آر پی از خون خود بیمار استفاده میشود که حاوی عوامل رشد طبیعی است و فرایند بازسازی بافت و کاهش التهاب را تسریع میکند. پی آر پی با اهداف درمانی تزریق میشود در حالی که کورتیزون این ویژگی را ندارد. پی آر پی همچنین عوارض جانبی مشابه کورتیزون ها را نیز ندارد.
من به چند تزریق نیاز دارم؟
نمیتوان به این پرسش یک پاسخ کلی داد. معمولاً به 1 تا 3 تزریق نیاز است که به مزمن بودن و محل درمان بستگی دارد. برخی بیماران ممکن است با یک مرتبه تزریق درمان میشوند در حالی که برای کاهش یا رفع درد برخی دیگر ممکن است به چندین تزریق در یک دوره زمانی نیاز باشد.
اثرات ناشی از تزریق پی آر پی چه مدت دوام خواهد داشت؟
این مسئله برای هر فردی متفاوت است و به بیماری اساسی و تکرار بروز آن بستگی دارد. پیشبینی نیاز به درمان بیشتر یا مدت زمان درمان برای یک بیماری خاص غیرممکن است. در برخی موارد، ممکن است نیاز به انجام تزریق پی آر پی برای مدت چند ماه تا چند سال ادامه یابد.
آیا پی آر پی یک فرایند آزمایشی و تحقیقی است؟
بیشتر شرکتهای بیمه فرایند تزریق پی آر پی را یک روش تحقیقاتی میدانند زیرا تاکنون تحقیقات زیادی در مورد پی آر پی انجام نشده است. همانند تکنولوژیهای جدید پزشکی، دانش پشتوانه پی آر پی هنوز در حال پیشرفت است. تحقیقات متعدد انجام شده در سطوح یک و دو بر بیخطری و اثربخشی استفاده از این روش در بیماریهای عضلانی اسکلتی تأکید دارد.
آیا احتمال واکنشهای آلرژیک نسبت به مواد تزریقشده وجود دارد؟
بیماران ممکن است دچار واکنشهای برگشتی نسبت به سرم خودشان شوند که البته بسیار نادر است. این احتمال نیز وجود دارد که شما نسبت به مواد مورد استفاده در تزریق نیز حساسیت نشان بدهید.
آیا پس از درمان میتوانم رانندگی کرده و به فعالیتهای خود ادامه دهم؟
اثرات مصرف داروهای مسکن یا داروهای دیگر ممکن است مانع رانندگی کردن شما باشند. این به نوع درمان شما بستگی دارد. شما میتوانید پس از درمان به فعالیتهای خود ادامه دهید اما بهتر است زمانی که درد دارید به طور متناوب استراحت کنید.
چه موقع میتوانم سر کار خود بازگردم؟
معمولاً ما به شما استراحت میدهیم و به مدت دو هفته پس از درمان شما فقط میتوانید کارهای عادی روزمره خود (مانند شستشو، پیادهروی، انجام کارهای سبک خانه و…) را انجام دهید، پس از این مدت خواهید توانست ورزشهای و درمانهای فیزیکی خود را ادامه دهید.
پلاسمای غنیشده با پلاکت (پی آر پی) یک انقلاب جدید در درمان آسیبدیدگیهای ورزشی و عضلانی اسکلتی و همچنین بیماریهای تحلیل ستون فقرات است و یک روش پیشتاز در پزشکی زیبایی محسوب میشود. اثربخشی تزریق پی آر پی به منبع و علت کمر درد شما بستگی دارد. برخی از شایعترین علل کمر دردها و بیماریهای ستون فقرات عبارتند از آسیبدیدگی دیسک کمر یا فشرده شدن ریشههای عصب مانند فتق دیسک کمر، بیماریهای تحلیلی و دیژنراتیو و تنگی کانال نخاع که تزریق پی آر پی تأثیری در آنها ندارد اما تزریق پی آر پی برای درمان کشیدگیهای عضلانی، آسیبدیدگیهای رباطها و تاندونها و فیبروز عضلانی در گردن میتواند مؤثر واقع شود. پزشکان، تزریق پی آر پی را برای بیمارانی که از آسیبدیدگی تاندونها، رباطها، عضلات و مفاصل آرنج میبرند به کار میبرند. متخصص قبل از انجام درمان، سلامت عمومی و سوابق پزشکی شما را مورد بررسی قرار میدهد تا مطمئن شود که شما واجد شرایط هستید.
درمان اسکولیوزیس(انحراف ستون فقرات): اصلاح طریقه نشستن و ورزش
