تنگی کانال نخاعی، باریک شدن کانال نخاعی و یا مجاری ریشههای عصب نخاعی موجود در گردن است. هنگامی که تنگی کانال نخاعی اتفاق میافتد، ممکن است ریسمان نخاعی و یا اعصاب شما فشرده شده و علائمی مانند درد، بیحسی، سوزن سوزن شدن و ضعف در گردن، شانهها و دستها و پاها ایجاد شود. اگر تنگی کانال نخاعی در ناحیه گردن باعث فشرده شدن نخاع شود، ممکن است پزشک از این بیماری با عنوان میلوپاتی گردنی نام ببرد. بیشتر افرادی که دچار تنگی کانال نخاعی در ناحیه گردن میشوند، بزرگسالان ۵۰ تا ۶۰ ساله هستند که ممکن است به مدت چند سال از درد گردن رنج ببرند. معمولاً تنگی کانال نخاعی گردن نیازی به درمان ندارد درمان تنها در صورت وجود علائم یا ناهنجاریهای گردنی، مورد توجه قرار میگیرد.
علت تنگی کانال نخاعی گردن چیست؟
یکی از دلایل شایع تنگی کانال نخاعی گردن، دژنراسیون یا فرسایش به دلیل پیری و افزایش سن است که ساختارهای موجود در گردن را تحت تاثیر قرار میدهند. به همین دلیل است که بیشتر افرادی که دچار تنگی کانال نخاعی ناحیه گردن هستند، بزرگسالان ۵۰ تا ۶۰ ساله میباشند که ممکن است به مدت چندین سال درد گردن داشته باشند. آسیب یا تروما نیز ممکن است باعث ایجاد تنگی کانال نخاعی گردن شود.
خواه دژنراسیون طبیعی باشد (به عنوان مثال مربوط به سن) خواه بر اثر تاثیرات دراز مدت یک آسیب قبلی، سیگار کشیدن یا موقعیت وضعی ضعیف، در هر صورت تغییر ساختارهای آناتومیکی میتواند باعث تغییر عملکرد ستون فقرات شود. در این باره، دیسک بین مهرهای مثال خوبی است. با تغییر ساختارهای آناتومیکی، ممکن است یک یا چندین دیسک خاصیت ارتجاعی و انعطاف پذیری خود برای تحمل بارها و نیروهای ایجاد شده در طی فعالیتهای روزمره را از دست بدهند (به عنوان مثال نیروهای ناشی از راه رفتن یا بلند کردن اجسام). ممکن است شکل دیسک تغییر کند؛ دیسکها نازک و صاف شوند ( ارتفاع و حجم دیسک کاهش پیدا کند) و دچار برآمدگی یا فتق شوند. این تغییرات میتوانند میزان فضای بین بدنه دو مهره را تحت تاثیر قرار دهند و به صورت بالقوه باعث باریک شدن مجراهای ریشههای عصبی (روزنههای عصبی) شوند که این امر منجر به فشرده شدن اعصاب میشود.
همچنین دژنراسیونی که اغلب ناشی از اسپوندیلوزیس یا استئوآرتریت ستون فقرات است، میتواند مفاصل فاست ستون فقرات را تحت تاثیر قرار دهد. افراد مبتلا به استئوآرتریت ممکن است دچار سیخ استخوانی یا استئوفیت شوند که تلاش بدن برای جلوگیری یا رفع اختلال عملکرد مفصل است. سیخ استخوانی میتواند در اطراف دیسکها، مفاصل فاست و اعصاب نخاعی ایجاد شده و باعث تنگی کانال نخاعی شود.
علائم تنگی کانال نخاعی گردن
وقتی فشار یا فشرده شدن اعصاب نخاعی در ناحیه گردن اتفاق میافتد، نشانهها و شدت آنها میتواند متفاوت باشد. این نشانهها شامل درد، ضعف عضلانی، سوزن سوزن شدن و سایر علائم عصبی است که ممکن است در شانهها، دستها و پاها احساس شوند. رادیکولوپاتی گردن یک اصطلاح پزشکی است که برای توصیف علائم مرتبط با فشار و تحت فشار قرار گرفتن عصبها به کار میرود. این عصبها از منطقه گردنی به سمت دستها و بازوها انشعاب مییابند.
رادیکولوپاتی گردن میتواند بسته به عصب یا عصبهایی که تحت فشار قرار گرفتهاند، احساس و عملکرد در نواحی مختلف بخش فوقانی بدن را تحت تاثیر قرار دهد. به عنوان مثال رادیکولوپاتی در C6 (ششمین جفت ریشه عصبی در ستون فقرات گردن شما) همراه با ضعف در عضلات دوسر و کاهش رفلکس عضلات دوسر است؛ از سوی دیگر رادیکولوپاتی C7 همراه با ضعف ماهیچه سه سر میباشد.
اگرچه تنگی کانال نخاعی میتواند یک عصب منتخب یا گروهی از اعصاب در گردن شما را تحت تاثیر قرار دهد، اما موارد پیشرفتهتر آن نیز وجود دارند که باعث فشرده شدن ریسمان نخاعی میشوند. فشرده شدن نخاع در ناحیه گردن، میلوپاتی گردنی نامیده میشود و میتواند یک بیماری جدی باشد که علائم قابل توجهی مانند مشکل در تعادل و راه رفتن را در پی دارد.
تشخیص
پزشک پس از بررسی سابقه پزشکی و علائم بیمار، معاینه جسمانی و عصبی را انجام میدهد. ممکن است پزشک به منظور تشخیص وضعیت، از شما بخواهد گردن خود را خم کرده یا پیچ و تاب دهید (مانور اسپرلینگ) تا بتواند بروز علائم شما را بررسی کند. پزشک شما قدرت و رفلکس عضلات شما را مورد آزمایش قرار داده و هنگام راه رفتن شما را تحت نظر قرار میدهد تا تعادل و راه رفتن شما را ارزیابی کند. انواع مختلفی از آزمایشها برای ارزیابی عملکرد احساس و تعادل وجود دارند.
آزمایش تصویربرداری اشعه ایکس اولیه میتواند تغییرات ساختاری مانند کاهش ارتفاع دیسکهای استخوانی و اسپوندیلوزیس را مشخص کند. سایر آزمایشهای تصویربرداری نیز ممکن است لازم باشند که شامل تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) برای ارزیابی ریسمان نخاعی شما، اعصاب و سایر بافتهای نرم هستند. آزمایشهای تصویربرداری به پزشک شما کمک میکنند تا تنگی کانال نخاعی در ستون فقرات را تایید کرده و علت آن را مشخص کند.
درمان تنگی کانال نخاعی گردن
بیشتر افراد مبتلا به تنگی کانال نخاعی به عمل جراحی احتیاجی ندارند. برای بسیاری از بیماران درمانهای غیر جراحی و گزینههای درمانی دیگری نیز وجود دارد که به طور موثری باعث کاهش درد و علائم و مدیریت آنها میشوند. ممکن است پزشک شما یک روش درمانی را به شما توصیه کند یا آن را با انواع مختلف درمانها ترکیب نماید. انواع مختلفی از داروها، درمانهای غیر فعال و فعال فیزیوتراپی و تزریق به ستون فقرات وجود دارند. حتی از نظر برخی از بیماران، طب سوزنی نیز مفید است.
در صورت بیاثر بودن درمان و یا بدتر شدن علائم که ممکن است به مرور زمان یا به سرعت ایجاد شود، ممکن است عمل جراحی ستون فقرات در نظر گرفته شود. مواردی وجود دارند که اولین گزینه درمانی برای آنها عمل جراحی است؛ مانند دیسک فتق شدید، شکستگی یا نقص شدید عصبی (میلوپاتی گردن)
داروها
ممکن است موارد زیر به شما داده شود:
- داروهای مسکن بدون نسخه: داروهای ضد درد معروف مانند آسپرین، استامینوفن (تایلنول)، ایبوپروفن (ادویل، موترین) و ناپروکسن، میتوانند تسکین کوتاه مدتی به همراه داشته باشند. همه این داروها با دوز کم و بدون نسخه در دسترس میباشند.
- داروهای ضد افسردگی: مصرف داروهای ضد افسردگی سه حلقهای، مانند آمی تریپتیلین میتواند درد مزمن را تسکین دهد.
- مواد افیونی: ممکن است پزشک برای تسکین درد کوتاه مدت، داروهای حاوی کدئین مانند اکسی کدون (اکسی کونتین، روکسی کدون) و هیدروکدون (نورکو، ویکودین) تجویز کند. این داروها میتوانند اعتیاد آور باشند و عوارض جانبی جدی دارند.
- شل کنندههای عضلات: این داروها میتوانند به کنترل اسپاسم عضلانی کمک کنند.
- داروی ضد تشنج: میتوانید این داروها را برای تسکین درد اعصاب آسیب دیده مصرف کنید.
- تزریق کورتیکواستروئید: پزشک یک استروئید مانند پردنیزون را به کمر یا گردن شما تزریق میکند. استروئیدها باعث کاهش التهاب میشوند. با این حال به دلیل داشتن عوارض جانبی کمتر مصرف میشوند.
- داروهای بیحسی: تزریق بیحسی برای “بلوک عصبی” در صورت استفاده دقیق، میتواند درد را برای مدتی متوقف کند.
ماساژ
ماساژ درمانی میتواند به افزایش گردش خون در بافتهای نرم شما کمک کند و همچنین محدودیتها و اسپاسمهای عضلانی که میتوانند مانع حرکت کامل شما شوند، را از بین ببرد. به علاوه ماساژ، احساس خوبی به شما میدهد! به همین دلایل، ماساژ به صورت ماهانه یا هفتگی، میتواند یک ضمیمه پیشگیرانه خوب برای ورزش منظم و برنامههای کششی شما باشد.
فیزیوتراپی
درمانهای غیر جراحی مانند مدیریت فیزیوتراپی، با هدف کاهش درد و افزایش عملکرد بیمار انجام میشوند. درمانهای غیر جراحی باعث تغییر فضای باریک شده کانال نخاعی نمیشوند، اما میتوانند کنترل درد طولانی مدت و بهبود عملکرد بیمار را بدون جراحی، برای بیمار فراهم کند. ممکن است لازم باشد درمان با یک برنامه توان بخشی، ۳ ماه یا بیشتر، تحت نظارت ادامه پیدا کند.
یک برنامه درمانی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تمرینات کششی: این تمرینات برای بازیابی انعطاف پذیری عضلات گردن، تنه، بازوها و پاها انجام میشوند.
- درمان دستی: دستکاری مفاصل گردن و قفسه سینه برای بهبود یا حفظ دامنه حرکت، صورت میگیرد.
- گرما درمانی: به منظور بهبود گردش خون در ماهیچهها و سایر بافتهای نرم انجام میشود.
- تمرینات قلبی عروقی برای بازوها و پاها: این تمرینات، گردش خون را بهبود میبخشند و استقامت قلبی عروقی بیمار را افزایش میدهند و باعث بهبود شرایط بدنی میشوند.
- تمرینات آبی: این تمرینات به این هدف انجام میشوند که شما بدون وارد شدن فشار به ستون فقرات ورزش کنید.
- آموزش فعالیتهای زندگی روزمره (ADL) و حرکات عملکردی.
ورزش کردن
ورزشها و تکنیکهایی که میتوانند به تسکین علائم تنگی کانال نخاعی کمک کرده و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند شامل موارد زیر هستند:
- تمرینات تقویت کننده خاص برای عضلات بازو ، تنه و پا.
- کشش
- آموزش مجدد موقعیت وضعی
- تثبیت تیغه شانه
- تغییرات ارگونومی و تغییر موقعیت مكرر، برای جلوگیری از قرار گرفتن در موقعیتهای وضعی ثابت كه ستون فقرات را فشرده میكنند.
- برنامه ریزی قبلی برای در نظر گرفتن زمان استراحت به فواصل زمانی مختلف، بین فعالیتهایی که به صورت بالقوه باعث وارد شدن فشار به کمر میشوند، مانند پیاده روی و کار خانگی.
- بلند کردن اجسام، فشار دادن و کشیدن آنها به شکل مناسب.
- ۳۰ دقیقه پیاده روی به صورت یک روز در میان نیز میتواند کمک کند. درباره هر برنامه تمرین جدیدی با پزشک خود صحبت کنید.
درمان جراحی برای تنگی کانال نخاعی گردن
هدف از عمل جراحی دکمپرشن (کاهش فشار) نخاع و اعصاب است. درمان تنگی کانال نخاعی میتواند شامل تنگی مرکزی کانال نخاعی (تنگی نخاع) یا تنگی جانبی کانال نخاعی (تنگی اعصاب) باشد، و برای این منظور از روشهای مختلفی استفاده میشود. پس از دکمپرشن ستون فقرات، در برخی موارد برای استحکامبخشی به ستون فقرات گردن از ابزارها و تکنیکهای فیوژن (اندازهگیری) استفاده میشود. با این حال، برخی بیماران ممکن است به دلیل حفظ حرکت، برای استفاده از ایمپلنتهای ستون فقرات (آرتروپلاستی گردن) مناسب باشند.
روشهای معمول جراحی که برای درمان تنگی کانال نخاعی که گردن را تحت تأثیر قرار میدهد، انجام میشوند شامل موارد زیر میباشند:
- دیسککتومی قدامی گردن و همجوشی یا فیوژن (ACDF)
- لامینکتومی یا لامینوتومی
- فورامینوتومی
- آرتروپلاستی گردن (یعنی استفاده از دیسک مصنوعی)
پیشرفتها در جراحی ستون فقرات، انجام برخی عملها با استفاده از روشهای کم تهاجمی و گاهی به صورت سرپایی را ممکن کرده است. جراحی کم تهاجمی ستون فقرات برای شما فواید زیادی دارد از جمله ایجاد برشهای کوچکتر و زمان بهبودی سریعتر. اگر شما کاندیدای جراحی درمانی تنگی کانال ستون فقرات هستید، پزشک در مورد توصیههای خود و دلایل آن با شما صحبت خواهد کرد.
