درمان درد و التهاب مفاصل مچ پا در اثر آرتروز ، کشیدگی زانو و نقرس

مفصل مچ پا محل تلاقی استخوان‌های ساق و کف پا بوده و مسئول حرکت رو به بالا و پایین کف پا می‌باشد. به طور عام، مچ پا به خود مفصل مچ پا به علاوه‌ی ساختارهای اطراف آن ازجمله بخش تحتانی ساق و بخش ابتدایی کف پا گفته می‌شود. درد مچ پا ممکن است در اثر التهاب یا آسیب به هریک از ساختارهای این منطقه ازجمله استخوان‌ها، فضای درون مفصلی، غضروف‌ها، رباط‌ها، تاندون‌ها و یا عضلات ایجاد شود. درد مچ پا ممکن است همراه با علائم دیگر مثل تورم، کبودی و قرمز شدن مچ همراه باشد. در صورتی که به درد مزمن مچ پا مبتلا هستید، درمان عارضه امری ضروری خواهد بود.

چه عواملی سبب درد مچ پا می‌شوند؟

ازجمله شایع‌ترین دلایل درد مچ پا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

پیچ خوردگی مچ پا

یکی از علل شایع درد مچ پا، پیچ خوردگی مچ پا است. در این مورد، آسیبی به رباط‌های متصل کننده‌ی استخوان‌های مچ پا وارد می‌شود. پیچ خوردگی زمانی ایجاد می‌شود که کف پا بیش از حد عادی به یک طرف (معمولاً به طرف داخل) چرخیده و رباط‌ها را کشیده می‌کند.

شکستگی مچ پا

درد مچ پا ممکن است در اثر شکستگی یکی از استخوان های این عضو ایجاد شده باشد. از آن جایی که استخوان نازک نی در مقایسه با استخوان درشت نی کوچک تر است، شکستگی ها در این استخوان شیوع بیشتری دارند. ازجمله دلایل درد مچ پا که شیوع کمتری دارند می‌توان به آرتروز، نقرس و عفونت اشاره کرد.

تاندونیت (التهاب تاندون)

تاندونیت به التهاب تاندون های موجود در ساختار مچ پا گفته می‌شود. این مشکل مخصوصاً زمانی ایجاد می‌شود که بیمار پس از وارد شدن آسیب و یا پیچ خوردگی نتواند به خوبی مشکل را مدیریت و درمان کند. تقریباً 40 درصد از افرادی که به پیچ خوردگی مچ پا مبتلا می‌شوند بعداً به درد مزمن مچ پا مبتلا خواهند شد حتی در صورت درمان کامل عارضه‌ی قبلی.

نقرس

بسیاری از افراد در مفصل انگشت شست پای خود به نقرس (نقرس) مبتلا می‌شوند ولی ممکن است این بیماری برخی از افراد را در محل مفصل مچ پا درگیر کند. علائم این عارضه نسبتاً واضح هستند، درد شدید و ناگهانی، قرمز شدن و تورم در محل مفصل. در صورتی که به نقرس مبتلا هستید روش های درمانی مختلفی وجود دارند که می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید از جمله اصلاح در سبک زندگی و داروهای مخصوص.

سندرم تونل تارسال

درد مچ پا ممکن است در اثر تحت فشار قرار گرفتن اعصاب موجود در این ناحیه ایجاد شود که به این عارضه سندرم تونل تارسال گفته می‌شود. این عارضه ممکن است در اثر آسیب‌های فیزیکی قبلی ایجاد شود. همچنین ممکن است این عارضه در اثر بیماری‌های خاصی مثل آرتروز یا دیابت و همچنین در اثر شکل مادرزادی پا ایجاد شود.

سینوویت

در نهایت در صورتی که شما در درد مزمن در ناحیه‌ی مچ پا رنج می‌برید، ممکن است به سینوویت مبتلا باشید. در این عارضه غشای سینوویال در مفصل ملتهب می شود. این عارضه در اثر تجمع مایعات در مفصل بروز پیدا کرده و در زمان حرکت دادن مفصل بیمار احساس درد می‌کند (همانند تورم مفصل).

آرتروز مچ پا

هر مفصلی در بدن انسان ممکن است به آرتروز مبتلا شود، از جمله مفصل مچ پا. تقریباً 50 درصد افراد بالای 60 سال به پادرد ناشی از آرتروز مبتلا می‌شوند. همچنین، تقریباً 90 درصد افرادی که به آرتریت روماتوئید مبتلا می‌شوند، در کف و مچ پای خود درد خواهند داشت. آسیب‌های فیزیکی می‌توانند خطر بروز درد را افزایش دهند و خطر بروز آرتروز در مفصل‌هایی که قبلاً آسیب دیده‌اند، 7 برابر مفاصل دیگر خواهد بود.

علائم درد مچ پا چیست؟

آسیب های فیزیکی وارد شده به مفصل مچ پا علاوه بر درد علائم دیگری مثل تورم و کبودی را نیز به همراه خواهند داشت. معمولاً فرد نمی‌تواند هیچ وزنی را بر روی مچ پای خود تحمل کند.
در صورتی که نمی‌توانید بر روی مچ پای خود وزن وارد کنید و یا در صورتی که تورم و قرمزی در ناحیه دیده می‌شوند یا احساس درد متوسط یا شدیدی را در ناحیه‌ی مچ پا دارید، باید بر روی پای خود نایستاده و در اولین فرصت ممکن به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص درد مچ پا

از آن جایی که درد مچ پا دلایل بسیار متفاوتی دارد، پزشک ممکن است روند تشخیص را با یک معاینه‌ی فیزیکی شروع کرده و درخواست انجام آزمایشات متعددی را داشته باشد.
ممکن است پزشک درخواست عکس برداری با اشعه‌ی ایکس از مچ پای شما را داشته باشد. همچنین ممکن است لازم باشد تا از مچ پای دیگر خود نیز با استفاده از اشعه‌ی ایکس عکس برداری کنید تا پزشک بتواند مچ پای آسیب دیده و سالم را با یکدیگر مقایسه کند. در برخی از موارد آزمایشات اضافی مثل اسکن استخوان، سی تی اسکن و یا اسکن MRI نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

درمان درد مچ پا

در صورتی که به درد مچ پا مبتلا هستید، روش‌های درمانی زیر می‌توانند به شما در تسکین این درد کمک کنند:

مچ پای خود را استراحت دهید

اجازه دهید پای شما به طور کامل استراحت کند و یا فقط به انجام فعالیت‌های سبک بپردازید. عدم تحرک و فعالیت های سبک مثل شنا می‌توانند درد مچ پا را تسکین بخشیده و روند بهبودی را تسریع کنند.
• در صورتی که ورزش‌های سنگین مثل دو را دنبال می‌کنید، سطح فعالیت‌های خود را به ورزش های سبک کاهش دهید.
• استراحت دادن کامل به مچ پا برای مدت چند روز را در نظر داشته باشید.
• در صورت نیاز از عصا استفاده کنید.
• در طول چند روز استراحت مطلق، مچ پای خود را به آرامی حرکت دهید تا از گرفتگی و خشک شدن آن جلوگیری کنید.

استفاده از یخ بر روی مچ پا

یک کمپرس یخ بر روی مچ پای خود قرار دهید. این کار درد را تسکین داده و به کاهش تورم نیز کمک خواهد کرد.
• روزانه 3 تا 5 مرتبه به مدت 20 دقیقه یک کمپرس یخ را بر روی مچ پای خود قرار دهید.
• می‌توانید کمپرس یخ را به صورت آماده خریداری کرده و یا با استفاده از یک کیسه نخود، سبزیجات یا میوه‌ی منجمد یک کمپرس یخ بسازید. همچنین می‌توانید یک لیوان پلاستیکی را پر از آب کرده و پس از انجماد آن را بر روی مچ پای خود ماساژ دهید.

مچ پای خود را بالا نگه دارید

مچ پای خود را بالاتر از سطح قلب نگه دارید. بالا بردن مچ پا می‌تواند تورم را کاهش داده و همچنین موجب تسکین درد شود.
• مچ پای خود را با استفاده از چند بالش بالاتر از سطح زمین قرار دهید.
• تا جایی که می‌توانید مچ پای خود را بالا ببرید. مهم است که در صورت امکان این کار را در طول شب نیز انجام دهید.

بریس یا گچ مچ پا

بسته به علت بروز درد ممکن است پزشک استفاده از بریس و یا گچ گرفتن مچ پا را توصیه کند. گچ گرفتن به تسریع روند بهبودی پس از بروز آسیب کمک می‌کند. در مورد آرتروز و یا دیگر موارد درد مزمن، بریس به شما کمک می‌کند تا بتوانید از ورزش درمانی و فیزیوتراپی لذت ببرید. پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند که به جای آتل بندی، از بریس استفاده کنید. در این مورد، سرمایه گذاری برای خرید یک بریس مناسب مچ پا ایده‌ی مناسبی است.

دارو درمانی

داروها می‌توانند در تسکین درد به خصوص در طی جلسات فیزیوتراپی مؤثر باشند. با وجود اینکه داروها می‌توانند تا حد زیادی به شما کمک کنند، نمی‌توان مشکل ایجاد کننده‌ی درد را با استفاده از این گزینه درمان کرد. به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود که داروها را به همراه دیگر روش‌های درمانی مورد استفاده قرار دهید.

تزریق به مفصل مچ پا

در این روش، یک مخلوط از عوامل ضدالتهاب (مثل استروئیدها) به همراه یک داروی بی حسی به طور مستقیم به درون مفصل مچ پا و ساختارهای اطراف آن تزریق می‌شود.
این کار به کاهش درد و التهاب کمک کرده و به بیمار اجازه می‌دهد تا به شکل آزادانه‌تری حرکت کند. همچنین این روش به عنوان یک روش درمانی کم تهاجمی قبل از انجام عمل جراحی در نظر گرفته می‌شود.

ماساژ

یکی از روش‌های درمانی موثر برای درد مچ پا، ماساژ دادن به آرامی به منطقه دردناک است. این کار می‌تواند به شل شدن عضلات اطراف منطقه دردناک کمک کند و باعث تسکین درد مچ پا شود. همچنین، با ماساژ دادن به دیگر بخش‌های کف و ساق پا نیز می‌توانید به تسکین درد مچ پا کمک کنید.

فیزیوتراپی

در مورد آسیب و دردهایی که با استراحت کردن درمان نمی‌شوند، ممکن است پزشک شما انجام روش‌های درمانی فیزیوتراپی و ورزش درمانی را توصیه کند. ازجمله تمرینات فیزیوتراپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
• تقویت عضلات اطراف مفصل مچ پا
• بازیابی و تقویت دامنه‌ی حرکتی
• تقویت قدرت ادراک مفصل
• کاهش درد و تورم
پزشک ممکن است از روش‌های درمانی زیر نیز به منظور درمان عارضه‌های التهابی و دردناک مچ پا استفاده کند. این روش‌ها به سرعت ناراحتی‌ها را کاهش داده و روند طبیعی بهبودی را تسریع می‌کنند و از بروز آسیب‌های بیشتر در مچ پا پا جلوگیری خواهند کرد. این روش‌های درمانی عبارت‌اند از:
• شاک ویو تراپی
• مگنت تراپی
• تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست
• لیزر درمانی
• روش‌های درمان دستی
• طب سوزنی

تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی)

با وجود اینکه خون عمدتاً از مایع (پلاسما) تشکیل شده است، حاوی عناصر جامد کوچکی مثل گلبول‌های سفید و قرمز و پلاکت‌ها می‌باشد. پلاکت‌ها بیشتر به دلیل توانایی لخته کردن خون شناخته می‌شوند. با این حال، پلاکت‌ها حاوی صدها پروتئین به نام فاکتورهای رشد بوده که در بهبودی درد و آسیب‌های فیزیکی اهمیت زیادی دارند. تزریق پی آر پی با استفاده از خون گرفته شده از خود بیمار انجام شده و هیچ ماده‌ی شیمیایی خارجی به ماده‌ی مورد تزریق اضافه نخواهد شد. پلاسمای گرفته شده از بیمار در ناحیه‌ی آسیب دیده و دردناک تزریق خواهد شد.

ورزش درمانی برای درد مچ پا

تمرینات درمانی برای کاهش درد مچ پا عبارت‌اند از:

مچ پای خود را به طرف بالا و پایین خم کنید

در حالی که نشسته‌اید از عضلات ساق پای خود استفاده کرده و کف پای خود را به طرف بالا بکشید تا یک زاویه‌ی قائم با ساق شما تشکیل شود. تا 10 بشمارید. سپس پای خود را به طرف پایین خم کنید تا جایی که با ساق شما در امتداد یک خط صاف قرار بگیرد. تا 10 بشمارید. این تمرین را 10 مرتبه در طول روز تکرار کنید.

مچ پای خود را به طرف داخل بکشید

در حالی که نشسته‌اید مچ پای خود را به طرف داخل بچرخانید تا جایی که قوزک خارجی پای شما نزدیک به زمین قرار بگیرد و بتوانید کنار انگشت شست پای خود را ببینید. این کار باعث کشیده شدن مچ پای شما به سمت خارج می‌شود. تا 10 بشمارید. این تمرین را 10 مرتبه در طول روز تکرار کنید.

مچ پای خود را به طرف خارج بکشید

یکی از تمریناتی که می‌تواند به کاهش درد مچ پا کمک کند، چرخاندن پای خود در حالی که نشسته هستید است. در این حالت، انگشت شست پا و پاشنه‌ی پا باید به طور همزمان بر روی زمین قرار بگیرند و انگشت کوچک پای شما باید به سمت بالا قرار گیرد. این تمرین عضلات مچ پای شما را کشیده و تقویت می‌کند. می‌توانید تا 10 بشمارید و این تمرین را 10 مرتبه در روز تکرار کنید.