دررفتگی آرنج زمانی رخ میدهد که استخوانهایی که مفصل را تشکیل میدهند، مجبور به خارج شدن از محل اصلی خود میشوند. این حالت معمولاً زمانی که شما روی یک دست می افتید (بدون آن که دست کشیده شده باشد) ایجاد میگردد. در بزرگسالان آرنج دومین مفصل پس از شانه است که بیشتر دچار در رفتگی میشود و شایعترین در رفتگی مفصل در کودکان است. کودکان نوپا نیز ممکن است در صورت بلند کردن از ساعد یا چرخانده شدن آن دررفتگی آرنج را تجربه کنند، گاهی اوقات این مشکل به عنوان بی ثباتی مفصل آرنج نیز شناخته میشود. عوارض جانبی ممکن است در صورتی که به آرنج فشار وارد شود یا رگهای خونی و اعصاب دست و بخش پایینی بازو درگیر شوند، رخ دهند. دررفتگی آرنج معمولاً بدون انجام عمل جراحی قابل درمان میباشد. با این حال، اگر آرنج شما نیز شکسته شود، ممکن است به عمل جراحی نیاز داشته باشید.
اگر شما یا فرزندتان دچار درد شدید یا چرخیدگی آشکاری در مفصل آرنج هستید، میتوانید به متخصص طب فیزیکی مراجعه کنید. دررفتگی آرنج را باید یک وضعیت اورژانسی به حساب آورید. پزشک به دقت جراحت را بررسی میکند و اگر دست یا بازو سرد یا بی حس باشد نشان دهنده آسیب وارده به یک شریان یا عصب است. شما احتمالاً به انجام تصویر برداری توسط اشعه ایکس برای بررسی شکستگی استخوانهایی که مفصل آرنج را تشکیل میدهند نیاز دارید. هدف از درمان فوری دررفتگی آرنج، بازگرداندن آرنج به حالت نرمال است. هدف بلند مدت این است که عملکرد طبیعی به بازو برگردانده شود.
انواع دررفتگی
آرنج به دلیل اثرات پایدار ترکیب سطوح استخوان، رباطها و عضلات یک عضو باثبات است. هنگامی که آرنج دچار در رفتگی میشود، هر یک از این ساختارها میتوانند به درجات مختلف آسیب ببینند. انواع مختلف دررفتگی آرنج عبارتند از:
- در رفتگی ساده که در آن هیچ صدمه بزرگی به استخوان وارد نمیشود.
- در رفتگی پیچیده که میتواند آسیبهای شدید به استخوان و رباط برساند.
- در اکثر ناهنجاریهای شدید، عروق خونی و اعصاب که در آرنج هستند، ممکن است آسیب ببینند. اگر این اتفاق بیافتد، خطر از دست دادن بازو وجود دارد.
علل
در بزرگسالان، شایعترین علل دررفتگی آرنج عبارتند از:
- سقوط: سقوط روی یک دست کشیده شده به سمت بیرون میتواند موجب دررفتگی استخوان بازو شود و آن را خارج از مفصل آرنج قرار دهد.
- تصادفات خودرو: دررفتگی آرنج میتواند زمانی رخ دهد که مسافران در حوادث ناشی از وسایل نقلیه موتوری پیش از برخورد به جلو پرتاب میشوند.
در کودکان یا نوجوانان، سقوط بر روی یک دست کشیده شده نیز یک علت شایع دررفتگی آرنج است. در کودکان نوپا، آسیب اغلب هنگامی رخ میدهد که یک حرکت کششی اضافی به بازوی کشیده شده به سمت بیرون اعمال شود. علل چنین صدماتی عبارتند از:
- بلند کردن نامناسب: تلاش برای بلند کردن یا چرخاندن یک کودک نوزاد با استفاده از بازو میتواند موجب دررفتگی آرنج گردد.
- کشیدن ناگهانی: کشیدن کودک به طور ناگهانی از یک حصار یا پله در حین نگه داشتن دست او توسط والدین، میتواند موجب دررفتگی آرنج شود.
عوامل خطر
عوامل خطر در هنگام در رفتگی آرنج عبارتند از:
- سن: آرنج کودکان جوان بسیار انعطاف پذیرتر از آرنج بزرگسالان است. بنابراین در رفتگی آرنج کودکانی با سنین پایینتر آسانتر صورت میگیرد.
- وراثت: بعضی از افراد با رباطهای آرنجی شلتر و آزادتر نسبت به دیگر افراد متولد میشوند.
- تمرینات ورزشی: بسیاری از در رفتگیهای آرنج مربوط به زمان ورزش هستند. ورزشهایی که وزن را روی بازوها وارد میکنند، مانند تمرینات ژیمناستیک، به ویژه برای دررفتگی آرنج بسیار خطرناک هستند.
علائم دررفتگی آرنج
علائم و نشانههای در رفتگی آرنج دست عبارتند از:
- درد شدید
- در رفتگی واضح در مفصل
یکی از مشکلات شایع در کودکان نوپای، دررفتگی آرنج است که میتواند باعث درد و محدودیت در حرکت بازو شود. در این موارد، کودک ممکن است از استفاده از بازوی آسیب دیده جلوگیری کند و آن را کمی در کنار بدن قرار دهد. در برخی موارد، دررفتگی آرنج فقط جزئی است و ممکن است موجب کبودی و درد در جایی که رباطها کشیده یا پاره شدهاند، شود. برای درمان این مشکل، توصیه میشود کودک را به پزشک مراجعه کنید و در صورت نیاز، درمان مناسب را دریافت کنید.
عوارض
عوارض ناشی از دررفتگی آرنج میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- شکستگی
- آسیب رسیدن به اعصاب
- انسداد شریانها
- شکستگیهای ناشی از پارگی
- آرتروز آرنج
تشخیص
پزشک تشخیص را با معاینه شروع خواهد کرد. دررفتگی آرنج میتواند پس از اتمام معاینه تشخیص داده شود.
- پزشک با بررسی از سالم بودن عصب و شریانها، این که بیمار به طور طبیعی احساس میکند، قادر به حرکت دادن انگشتان دست و مچ است و خون به طور معمول به سمت دست جریان دارد، اطمینان حاصل میکند.
- سپس، پزشک با استفاده از اشعه ایکس از ناحیه آسیب دیده تصویر برداری میکند. گاهی اوقات شکستگیهای داخل استخوان شبیه به در رفتگی به نظر میرسند و برخی شکستگیها زمانی رخ میدهند که در رفتگی اتفاق میافتد.
- اگر پزشک مشکوک به آسیب رسیدن به یک شریان باشد، ممکن است تستهای بیشتری مانند آرتریوگرام (تصویر برداری توسط اشعه ایکس ازشریان) انجام شود.
درمان دررفتگی آرنج
در رفتگی آرنج یک آسیب اورژانسی محسوب میگردد. روشهای درمان و توانبخشی در هنگام در رفتگی و نیمه در رفتگی آرنج شامل موارد زیر است.
جا انداختن
پزشک با استفاده از روشهای دستی آرنج را (کاهش) با کشیدن به پایین مچ دست و جا انداختن آن درمان میکند. این روش بسیار دردناک است، بنابراین داروهای قوی برای پیشگیری از درد به طور کلی قبل از جا انداختن به فرد بیمار داده میشود. بسیاری از پزشکانی که این روش را انجام میدهند، بیحسی آگاهانه بیمار را فراهم میکنند. به این معنی که به بیمار یک دوز بیهوشی به اندازه کافی قوی برای کاهش یا متوقف کردن احساس درد در هنگام انجام روش درمانی جا انداختن داده میشود، اما بیمار به اندازه کافی برای کنترل تنفس خود هوشیار است. پس از این که آرنج در جای خود قرار گرفت، پزشک از آرنج آسیب دیده توسط اشعه ایکس تصویر برداری میکند، زیرا مفصل آرنج در حال رشد مقاومت مفصل بالغ را ندارد. جا انداختن توسط یک فرد ماهر و آموزش دیده معمولاً به آسانی بدون استفاده از روش بیهوشی انجام میگردد. روش جا انداختن نباید توسط فردی که آموزش ندیده است، انجام گردد.
استراحت
یکی از نکات مهم برای درمان دررفتگی آرنج، جلوگیری از کشیدن بیشتر در آرنج است. استفاده از نیروی زیاد برای باز کردن دربهای سنگین، حمل کیف پول یا بلند کردن کوله پشتی سنگین، ممکن است باعث فشار آوردن نیروی کشش از طریق آرنج شود و باعث تشدید درد و محدودیت در حرکت بازو شود. برای جلوگیری از این مشکل، توصیه میشود تا زمان بهبودی، از انجام این گونه حرکات اجتناب کنید.
کمپرس یخ
از یخ میتوان برای کاهش تورم آرنجی که آسیب دیده است، استفاده کرد. یخ را مستقیماً روی آرنج بگذارید، یخ را درون چیزی مانند یک حوله قرار دهید تا از آسیب رسیدن به پوست جلوگیری شود. بعضی از پزشکان توصیه میکنند که به طور مداوم از کمپرس یخ به مدت 15 دقیقه استفاده کنید، سپس 15 دقیقه یخ را برداشته و مجدداً آن را روی ناحیه آسیب دیده قرار دهید.
اسپلینت
پزشک پس از جا انداختن آرنج ممکن است آرنج را در یک اسپلینت قرار داده و آرنج را به حالت خمیده در آورد. اسپلینت شکل حرف L را در اطراف پشت آرنج ایجاد میکند. جنس این وسیله از گچ یا فایبرگلاس است. هدف از استفاده از اسپلینت جلوگیری از حرکت بازو در آرنج است. معمولاً بازو در یک نوار قرار داده میشود تا به بیمار کمک کند تا اسپلینت در موقعیت سطح قرار گیرد و از وارد آمدن فشار روی مفصل آرنج جلوگیری شود.
ماساژ
ماساژ درمانی نیز میتواند در بهبود دامنه حرکات و عملکرد آرنج پس از آسیب رسیدن به آن کمک کند. ماساژ درمانی معمولاً زمانی آغاز میشود که پزشک ایمنی انجام و استفاده از آن را تضمین کرده است.
فیزیوتراپی
یکی از روشهای درمانی دررفتگی آرنج، فیزیوتراپی است. هدف از انجام فیزیوتراپی، بازگرداندن حرکت عادی، تعادل مفصل و کنترل حرکات است. در این روش درمانی، فیزیوتراپیست به شما تمرینات کششی و قدرتی تجویز خواهد کرد که شما در کلینیک تمرین خواهید کرد و همچنین به عنوان بخشی از برنامه تمرین خانگی خود، آنها را انجام خواهید داد. این تمرینات ممکن است شامل استفاده از وزنههای سبک یا تیوبهای ورزشی برای ایجاد مقاومت در آرنج، مچ و شانه باشد. همچنین، ممکن است از توپهای نرم و یا دستگاههای ورزشی جهت تمرینهای گرفتن استفاده شود تا به بازگرداندن قدرت گرفتن کمک کند.
تمرینات ورزشی
یکی از مهمترین کاربردهای آناتومیک مفصل آرنج، افزایش و تعریف حرکات بازو است. پس از بروز یک آسیب دیدگی مانند جابجایی مفصل و دررفتگی، آرنج میتواند دامنه حرکات را از دست بدهد و سفت و سخت شود. ورزش درمانی برای افزایش و بهبود دامنه حرکات آرنج و بهبود کامل آسیب دیدگی امری ضروری است. به عنوان مثال یکی از تمریناتی که بیمار میتواند در خانه انجام دهد تا بتواند دامنه حرکات آرنج را بهبود دهد شامل باز و بسته کردن بازو در قسمت آرنج است. بسته به شدت آسیب، این حرکت را میتوان با سرعت آهسته یا سریع با توجه به سطح درد انجام داد. این حرکت مداوم مفصل میتواند به جلوگیری از انجماد مجدد و بهبود جریان خون در منطقه آسیب دیده کمک کند.
عمل جراحی
بیمار ممکن است در صورت بروز موارد زیر نیاز به عمل جراحی داشته باشد:
- هر کدام از استخوانهایی که دچار در رفتگی هستند، دچار شکستگی نیز شده باشند.
- رباطهای پاره شده نیاز به اتصال مجدد داشته باشند.
- اعصاب یا عروق خونی نیاز به ترمیم داشته باشند.
