یکی از شایعترین دلایل درد گردن، شانه و بازو، پارگی یا بیرونزدگی دیسک گردن است. بیرونزدگی دیسک گردن ناشی از پارگی لایه بیرونی دیسک (آنولوس) است که باعث خارج شدن ماده ژله مانند (نوکلئوس پولپوزوس) درون آن از جای خود میشود.
بیرونزدگی دیسک گردن زمانی رخ میدهد که ریشه عصب موجود تحریک یا فشرده شود. اغلب، بیرونزدگی دیسک گردن ناشی از تغییرات مخرب پیشرونده ستون فقرات، از جمله کاهش ارتفاع فضای دیسک و در نتیجه برآمدگی سطح جانبی آن است.
دیسک گردن، عارضه شایعی است که میتوان آن را با درمانهای غیرجراحی نیز رفع کرد، و در مواردی هم که به جراحی نیاز میشود، معمولاً میتوان آن را به کم تهاجمیترین شکل ممکن انجام داد.
بیش از 85% از مبتلایان به بیرونزدگی دیسک گردن، با انجام درمانهای محافظهکارانه به بهبود قابل ملاحظهای دست مییابند. برای اجتناب از انجام یک جراحی تهاجمیتر از حد نیازتان، میتوانید از درمانهای طب فیزیکی استفاده کنید.
متخصصین ما در کلینیک ستون فقرات دکتر فرخانی، همیشه قبل از پیشنهاد جراحی برای درمان بیرونزدگی دیسک گردن، انواع مختلفی از گزینههای درمانی غیرتهاجمی (مانند لیزردرمانی، ورزش، بریس، تزریقها و انواع الکتروتراپی) را بررسی و امتحان میکنند. با مراجعه به ما، تمامی خدمات جامع مدیریت درد دیسک گردنتان را در یک مکان مناسب خواهید یافت.
جهت دریافت مشاوره و اطلاعاتی در باره انواع روشهای تشخیصی و درمانی ما در این کلینیک برای درمان دیسک گردن میتوانید با ما از طریق شماره ۳۲۳۶۷۴۶۵ تماس حاصل فرمایید.
بیرونزدگی دیسک گردن، به چه علتهایی بروز میکند؟
در اکثر موارد، بیرونزدگی دیسک گردن خود بخود و بدون آنکه دلیل آن مشخص شود، اتفاق میافتد. معمولاً بیرونزدگی دیسک در افراد 20 تا 40 ساله رخ داده و میتواند ناشی از ضربه باشد، البته در موارد بسیاری این مشکل بدون وارد آمدن آسیب خاصی به گردن اتفاق میافتد. علل بیرونزدگی دیسک گردن را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:
- بیماری تخریب کننده دیسک ستون فقرات: این شایعترین علت بیرونزدگی دیسک گردن است که به دلیل فرایند ساییدگی و فرسودگی ناشی از بالا رفتن سن رخ میدهد. به مرور زمان، رباطها و سطح بیرونی فضای دیسکها ضعیف شده و در نتیجه محتوای ژلهمانند دیسک دچار برآمدگی شده یا از فضای طبیعی دیسک خارج میشود.
- آسیبهای ستون فقرات: گاهی اوقات آسیبهای ناشی از ضربات، با ایجاد پارگیها یا ترکهای کوچکی در لایه بیرونی (یا کپسول) دیسک باعث برآمدگی، گسیختگی یا چند تکه شدن نوکلئوس ژل مانند، و در نهایت بیرونزدگی دیسک گردن، میشوند.
به علاوه، افراد سیگاری در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به بیرونزدگی دیسک گردن هستند.
علائم بیرونزدگی دیسک گردن
شایعترین علائم بیرونزدگی دیسک گردن عبارتند از درد گردن و انتشار آن به بازو، البته علائم دیسک گردن میتوانند شامل هر یک از موارد زیر نیز باشند:
- درد گردن
- درد منتشر شونده شانه یا بازو که گاهی اوقات تا دست نیز کشیده میشود.
- مورمور شدن یا بیحسی شانه یا بازو
- ضعف عضلات شانه یا بازو
گاهی بیماران با دردی مواجه میشوند که به طور خاص در ریشههای عصبی حرکت میکند. این افراد به طور معمول از درد پراکنده شکایت میکنند، که منشأ آن در ناحیه گردن است و به سمت بازو و دست انتشار مییابد. در برخی موارد، علائم با وقوع آسیب یا تروما شروع میشوند، اما اغلب نمیتوان آغاز آن را به یک حادثه خاص نسبت داد.
تشخیص
در معاینه فیزیکی، ما به دنبال علائمی مانند از دست رفتن رفلکسها، ضعف یا تحلیل عضلات، و مورمور شدن یا دردی هستیم که طبق الگوی به خصوصی در ریشههای عصبی در جریان است.
در هنگام ارزیابی درد گردن از عکسهای رادیولوژی برای بررسی راستای ستون فقرات و به عنوان راهنمایی برای انجام مراقبتهای محافظهکارانه استفاده میشود. برای تأیید تشخیص بیرونزدگی دیسک و کمک به افزایش دقت و سرعت درمان، میتوان از بیمار یک امآرآی نیز گرفت.
درمان غیرجراحی بیرونزدگی دیسک گردن
هنگامی که علائم ظاهر میشوند، بیمار باید استراحت کرده و داروهای مسکن مصرف کند. معمولاً، داروهای ضدالتهاب تجویز شده توسط پزشک نیز بسیار مؤثرند. در ادامه به سایر درمانهای غیرجراحی اشاره خواهیم کرد.
مدیریت درد ناشی از بیرونزدگی دیسک
مدیریت درد گردن و رادیکولوپاتی گردن باید با درمانهای محافظهکارانه غیرجراحی آغاز شود. این درمانها میتوانند شامل هر کدام از موارد زیر بوده و میبایست قبل از اقدام به جراحی به طور کامل بررسی و امتحان شوند:
- فیزیوتراپی
- اصلاح فعالیتها
- داروهای ضددرد و ضدالتهاب
- درمانهای جایگزین
- فیزیوتراپی
در این روش عموماً بر تکنیکهای ایزومتریک، افزایش دامنه حرکتی و تراکشن تأکید میشود. فیزیوتراپی شامل یکسری تمرینات کششی و قدرتی است که باعث تقویت عضلات پشتیبان گردن میشوند. این روش درمان در بسیاری از موارد شامل تراکشن نیز میشود، که استرس موجود در گردن را به آرامی و برای مدت کوتاهی تسکین میدهد. قوی ساختن عضلات شکمی و کاهش توده بدنی نیز نقش مهمی در پیشگیری از تکرار آسیب در آینده دارند.
فیزیوتراپی
در این روش درمانی، تکنیکهای ایزومتریک، افزایش دامنه حرکت و تراکشن به طور عمده مورد تأکید قرار میگیرند. فیزیوتراپی شامل مجموعهای از تمرینات کششی و قدرتی است که به تقویت عضلات پشتیبان گردن کمک میکنند. در این روش درمانی، ممکن است از تراکشن نیز استفاده شود که به آرامی و به مدت کوتاهی تنش موجود در گردن را کاهش میدهد. قدرتبخشی عضلات شکمی و کاهش وزن بدن نیز نقش مهمی در پیشگیری از تکرار آسیب در آینده ایفا میکنند.
داروهای ضددرد و التهاب
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن، اغلب میتوانند دردهای حاد را تسکین دهند؛ همچنین، گاهی اوقات برای کنترل علائم شدید، استروئیدهای خوراکی (پردنیزون) تجویز میشوند. از داروهای مخدر تجویزی نیز، به مدت محدود، برای تسکین درد استفاده میشود.
از تزریق اپیدورال استروئیدها و مسدود کنندههای ریشه عصبی هم در مرحله تشخیص و هم در مرحله درمان استفاده میشود.
درمانهای جایگزین
امروزه، از تزریق اوزون برای درمان بسیاری از عارضهها استفاده میشود. البته، در حال حاضر متخصصین طب فیزیکی توجه خود را بر استفاده از تزریق اوزون برای درمان عارضههای دردناک دیسک، عضلات و مفاصل متمرکز ساختهاند. تزریق اوزون به دیسک به دلیل مزایای بسیاری که دارد، به بهترین درمان غیرجراحی دیسک تبدیل شده است. در اروپا، تحقیقات بسیاری در خصوص ایمنی و اثربخشی این تکنیک انجام شده است.
استفاده از لیزرتراپی سطح درد و زمان بهبودی بسیاری از افراد مبتلا به بالجینگ یا بیرونزدگی دیسک، و همچنین مبتلایان به بیماری مزمن تخریب کننده دیسک، یا مشکلات عضلانی- اسکلتی (عارضههایی که اغلب باعث تنگ شدن کانال نخاعی میشوند) را به طور قابل توجهی کاهش میدهد. درمان با لیزرِ سطح پایین یک درمان غیرتهاجمی است که با یک پرتو تک طول موجی انجام میشود. این تکنیک بدون ایجاد گرما، صدا یا لرزش، التهاب را کنترل کرده و بر فعالیت فیبروبلاستهای موجود در ناحیه آسیب دیده تأثیر میگذارد.
شاکویوتراپی (یا ESWT) تنها با 1 تا 3 جلسه درمان، درد بافتهای نرم را به طور دائمی کاهش میدهد. شاکویوتراپی در حال تبدیل شدن به جدیدترین راه برای درمان بیرونزدگی دیسک گردن و سایر آسیبهای بافت نرمی شده است که باعث درد غیرقابل کنترلی در بیماران میشوند.
گاهی اوقات، از کایروپراکتیک و درمانهای دستی نیز برای بازیابی قابلیت حرکت گردن و افزایش فاصله مهرهها جهت برگشتن دیسک به وضعیت طبیعی آن استفاده میشود.
استفاده از بریس گردن یا گردنبند طبی (بریس نرمی که به عنوان تکیهگاهی برای گردن عمل کرده و از حرکت کردن آن جلوگیری میکند) در مراحل اولیه این آسیب، میتواند بسیار مفید باشد. این وسیله، علاوه بر رفع استرس وارده بر گردن، حرکات دردناک آن را نیز محدود میکند. از بالش مخصوص گردن درد هم میتوان برای حفظ راستای صحیح گردن و جلوگیری از بروز درد در هنگام دراز کشیدن در رختخواب استفاده کرد.
در نهایت، باید به خودتان اجازه دهید زمانی را صرف کنید و منتظر بهبودی باشید. این روش ساده و در عین حال مفید، به شما و پزشکتان امکان میدهد تأثیر درمانهای انجام شده را مشاهده کنید و به پزشک فرصت بیشتری میدهد تا عارضه شما را تحلیل کند و اطمینان حاصل کند که شما دریافت بهترین درمان ممکن را دارید.
جراحی بیرونزدگی دیسک
غالباً، اگر بیمار به انجام درمانهای محافظهکارانه در یک دوره متوالی پاسخ ندهد یا دچار یک نقص عصبی پیشرونده باشد، انجام جراحی توصیه میشود. در این شرایط، جراح باید تصمیم بگیرد که از جلوی ستون فقرات یا از پشت آن به دیسک دسترسی پیدا کند.
