زانو یکی از پرکاربردترین مفاصل بدن است و به همین علت یک مفصل پراهمیت میباشد. استخوان ران، استخوان ساق پا، کاسه زانو، کیسه سینوویال، عضلات، غضروفها، تاندونها و رباطها بافتهایی هستند که این مفصل را تشکیل میدهند. هر گونه اختلال عملکردی در هر یک از بخشهای مفصل زانو، میتواند منجر به بروز گزگز یا سوزش زانو شود.
سوزن سوزن شدن زانو یک وضعیت بسیار آزاردهنده و مضطرب کننده است که ممکن است نگذارد که فعالیتهای روزمره و روتینی خود را انجام دهید. گاهی گزگز زانو عاجز کننده میباشد طوری که شما احساس کنید که یک اتوی داغ بر روی مفصل گذاشته شده است.
آغاز ناگهانی سوزش یا احساس گزگز در پا ممکن است توأم با علائم دیگری روی دهد که شاید نشاندهنده وجود یک بیماری جدی یا تهدیدکننده حیات نظیر سکته مغزی باشد. چنانچه در یک پا ضعف ناگهانی یا بیحسی احساس میکنید و یا گزگز زانو بهطور همیشگی در شما وجود دارد و یا این احساس موجب شده که در این باره نگران باشید، به یک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی مراجعه کنید. علت واقعی سوزن سوزن شدن مفصل زانو ممکن است پس از آنکه متخصص طب فیزیکی شما را معاینه کند تشخیص داده شود. متخصصین ما در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی زانو با استفاده از روشها و تکنیکهای مؤثری همچون ورزش و حرکات اصلاحی، ماساژ درمانی، دستگاههای الکتریکی (مثل التراسوند، لیزر و …) به درمان این مشکل کمک خواهند کرد.
دلایل بروز عارضه سوزش زانو
سوزش زانو میتواند از علائم بیماریهای مختلفی باشد از جمله:
- روماتیسم مفصلی زانو
- سندرم باند ایلیوتیبیال
- استئوآرتریت
- دیابت
- گرما
- مواد شیمیایی
- آفتابسوختگی
- سیاتیک
- سکته مغزی
- آسیبدیدگی زانو
- نقرص
- زانوی دوندگان (درد و التهاب کشکک زانو)
- تنش و فشار بیش از حد بر روی زانو
- چاقی یا اضافهوزن
- فشرده بودن اعصاب پیرامونی یا وارد شدن تروما (ضربه) به اعصاب پیرامونی
- آسیبدیدگی رباطها، تاندونها یا مینیسک زانو
- نرمی کشکک زانو
- بیماری اسگود شلاتر
علائم
با توجه به ساختار پیچیده مفصل زانو و مشارکت فعال آن در فعالیتهای مختلف طی عمر، نشانهها و علائم سوزش زانو میتوانند در یک زانو یا هر دو زانو به شدت متفاوت باشند. بین علائم شایع مرتبط با مشکلات زانویی که پیشتر ذکر شد، میتوان به گرگرفتن زانو از قسمت جلو یا پشت، درد در هنگام خم شدن، صاف کردن، ایستادن و راه رفتن اشاره کرد. تورم، ناراحتی، خشکی و کاهش انعطافپذیری مفصل نیز در برخی موارد قابل مشاهده است. بعضی از بیماران ممکن است تب خفیفی نیز تجربه کنند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
چندین نشانه وجود دارند که در صورتی که با احساس سوزش همراه باشند باید هر چه سریعتر مراقبتهای پزشکی را انجام دهید:
- به شکستگی استخوان شک دارید؛ به علت وجود یک درد غیر قابل تحمل شما قادر به قرار دادن وزن خود بر روی زانو نخواهید بود. در این نوع از آسیبدیدگی جهت بیحرکت نگه داشتن مفصل زانو و فراهم نمودن شرایط ترمیم، نیاز به استفاده از اسپلینت یا باند میباشد.
- اگر تب دارید، زانویتان در هنگام لمس گرم، متورم و قرمز شود. این حالات ممکن است به علت التهاب باشد و برای یک دوره نیاز به مصرف آنتیبیوتیک دارید.
- اگر احساس گزگز به همراه یک جراحت بزرگ باشد به دنبال مراقبتهای پزشکی فوری باشید. شاید این حالت به علت زخم سوختگی یا زخم سوراخ شده (خونریزی کرده) باشد. اگر این نوع از زخمها بهطور صحیح درمان نشوند ممکن است موجب عفونت زخم شوند.
- اگر درد آنقدر شدید است که شما را از خواب بیدار میکند یا با استراحت بهتر نمیشود و درد آن بهطورکلی غیرقابلتحمل است.
- اگر ناحیه زانو ورم کرده و شما ﺗﺤﺖ درﻣﺎن ﺑﺎ داروﻫﺎی ﺿﺪ اﻧﻌﻘﺎدی (رقیقکننده خون) هستید و یا مبتلا به اختلال خونریزی هستید. ممکن است شما دچار خونریزی داخلی شوید و داروهای رقیقکننده خون از لخته شدن طبیعی خون جلوگیری میکنند.
تشخیص دلیل گر گرفتن زانو
پزشک یا متخصص طب فیزیکی جهت تشخیص مشکل شما، چندین سؤال مرتبط با سوزش و گر گرفتن زانو از شما خواهد پرسید. ازجمله اینکه:
- چه مدت است که در زانو احساس سوزش میکنید؟
- آیا تنها در یک زانو سوزش حس میکنید یا در هر دو زانو
- آیا علائم دیگری در شما وجود دارد؟
- آیا به زانو آسیبی وارد شده است؟
- آیا چیزی هست که درد را تسکین دهد یا تشدید کند؟
عکسبرداری با اشعه ایکس، ام آر آی، آرتروسکوپی (جراحی زانو به روش سوراخ کلید) و غیره به شناسایی مشکل کمک میکنند. گاهی از یک سوزن نازک کشنده مایع استفاده میشود تا علت ایجادکننده سوزش و گر گرفتن زانو شناخته شود.
درمان
درمان سوزش زانو با توجه به علت آسیبدیدگی و سوزش انجام میشود. پس از تشخیص علت سوزش زانو متخصص طب فیزیکی بر اساس تشخیص خود به شما درمانهای مختلفی را توصیه میکند. برای مثال برای درمان سوزش زانو که براثر وارد شدن ضربه به زانو در حین ورزش ایجاد شده است این روشهای مؤثر خواهد بود:
- استفاده از یخ
- استراحت
- ثابت نگهداشتن مفصل (استفاده از بریس ها)
- کشیده شدن و رگ به رگ شدن مفصل با گذشت زمان خودبهخود بهبود میابد اما آسیبهای شدید مانند پارگی لیگامنت و غضروف برای بهبودی به مراقبت و فیزیوتراپی نیاز دارد. برای سوزش و گزگز زانو که بر اثر استفاده بیش از حد از مفصل ایجاد شده است استراحت بهترین روش است همچنین در مواردی که کشکک زانو دچار اختلال شده باشد پزشک استفاده از بریس را برای محافظت از مفصل توصیه میکند. اگر ناحیه آسیبدیده دچار التهاب باشد مصرف داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن و آسپیرین میتواند التهابات را کاهش دهد.
- برای درمان سوزش زانو بر اثر بیماری آرتروز، انجام تمرینات سبک، فیزیوتراپی و تزریق اوزون و پی آر پی زانو میتواند بهترین راه حل باشد. همچنین پزشک استفاده از بریس را به بیماران توصیه میکند استفاده از بریس باعث انتقال فشار از ناحیه آسیبدیده به ناحیه سالم میشود و ناحیه قدرتمند و سالم سوزش را به حداقل میرساند. استفاده از این درمانها به میزان زیادی بستگی به محل ایجاد سوزش دارد که آیا این سوزش در پشت زانو، کشکک زانو، کنار زانو یا در همه زانو رخ میدهد. مجدداً یادآوری میشود که قبل از انجام هر گونه درمان با پزشک مشورت کنید.
فیزیوتراپی و حرکات ورزشی
فیزیوتراپی به بیمارانی که با بیحسی و سوزش زانو مواجه هستند، میتواند چندین روش درمانی ارائه دهد. برای کاهش علائم ناشی از بیحسی و سوزش زانو، متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی از چند روش درمانی استفاده میکنند.
ماساژ تراپی
ماساژتراپی و کشش میتواند به آرام شدن اعصاب و کاهش فشردگی اعصاب کمک کند. ماساژ تراپی و کشش خصوصاً اگر بر روی عضله همسترینگ انجام شود به کاهش فشار بر زانو میتواند راه رفتن را راحتتر کند.
عمل جراحی
در برخی موارد، رباطها ممکن است آسیب ببینند و نیاز به جراحی بازسازی داشته باشند. افرادی که آسیب رباطها به شدت بالا رفته است یا افراد مسن ممکن است نیاز به جراحی تعویض کامل یا تعویض جزئی زانو داشته باشند. در این نوع جراحی، رباط آسیبدیده با یک رباط جدید جایگزین میشود تا استحکام و پایداری مفصل زانو بهبود یابد. این جراحی معمولاً توسط جراحان ارتوپد حرفهای و ماهر انجام میشود.
