شاک ویو تراپی در اصل در ارولوژی و برای درمان سنگ کلیه مورد استفاده قرار میگرفت اما اکنون کاربردهای دیگری نیز در ارتوپدی فیزیوتراپی و ورزش درمانی پیدا کرده است.
شاک ویو تراپی به عنوان یک روش درمانی موثر برای صدمات شدید تاندون و بیماریهای ارتوپدی شناخته شده است. پزشکان به طور موفقیت آمیزی با استفاده از شاک ویو تراپی فاسیال پلانتار، تاندینوپاتی آشیل و تاندینوپاتی کلسیفیه شانه را درمان کردهاند.
شوک ویو تراپی، علاوه بر تسکین فوری درد، در ترمیم تاندون نیز تأثیرگذار است. این روش با تحریک رشد رگهای خونی جدید در بافتها، افزایش فاکتورهای رشد، تحریک تکثیر سلولی، کاهش التهاب و آماده سازی سلولهای بنیادی، درمان را انجام میدهد.
مزایای شاک ویو تراپی
مزایای شاک ویو تراپی بسیارند:
- شاک ویو تراپی موثر است.
- غیر تهاجمی است.
- هیچ گونه خطر بروز عفونتی ندارد.
- و هیچ گونه خطر پارگی تاندون که احتمالاً به ندرت در تزریقهای استروئیدی رخ میدهد را نخواهد داشت.
این روش چگونه انجام میشود؟
پس از ارزیابی کامل سابقه پزشکی بیمار، نقطه هدف درمان و محل حقیقی درد که باید ژل مخصوص روی آن ریخته شود، با کشیدن نقاطی مشخص میگردد. سپس دسته ESWT به صورت استراتژیک روی این ناحیه قرار میگیرد تا انتقال امواج شوک در مناطق مشخص شده را آغاز کند. این دسته، جریانات هوای فشرده را به آرامی از طریق ژل التراسونیک منتقل میکند.
کل این عمل فقط حدود ۱۵ دقیقه طول میکشد.
طی انجام این روش، بیماران معمولاً درجاتی از درد را احساس میکنند. ممکن است در حین فرستادن امواج شوک، متخصص ارتوپدی درمان را به نحوی تنظیم کند که درد برای بیمار قابل کنترل و قابل تحمل باشد.
پالسهای انرژی امواج التراسونیک که در ESWT به بدن فرستاده میشوند، فرآیند بهبودی ذاتی خود بدن را شبیه سازی میکنند و این امر باعث میشود بدن تحریک به درمان خود شود.
عموماً پس از انجام جلسه درمانی با شوک ویو تراپی، بیماران قادر به ایستادن و راه رفتن به طور طبیعی هستند. بهتر است از مصرف داروهای ضد درد، داروهای ضد التهاب یا استفاده از یخ درمانی خودداری کنید، زیرا این موارد ممکن است با روند درمانی صحیح تداخل کنند. اگرچه میتوانید فعالیتهای طبیعی خود را بلافاصله ادامه دهید، اما باید از انجام فعالیتهای شدید تا ۴۸ ساعت پس از جلسه شوک ویو تراپی خودداری کنید.
بیشتر بیماران تنها پس از انجام یک جلسه درمان، متوجه پیشرفت قابل توجهی میشوند. این میزان موفقیت، در حدود ۸۰ درصد بوده و با جلسه درمانی دوم تا ۹۰ درصد افزایش پیدا میکند.
مقایسه شاک ویو فوکوس با شاک ویو رادیال
داشتن توانایی برای ارائه شاک ویو تراپی فوکوس و شاک ویو رادیال، بخش مهمی از یک راه حل درمانی کامل است. زیرا هر نوع از آنها برای بیماریهای مختلفی مفید هستند.
یک پزشک متخصص آموزش دیده و مجهز به یک وسیله بالینی مطمئن، باعث درمان بیمار خواهد شد.
- شاک ویو فوکوس معمولاً برای درمان مشکلات عمیقتر استفاده میشود. این دستگاه از کریستالهای پیزو سرامیکی برای تولید موج فشاری که به بافت ناحیه هدف نفوذ میکند، استفاده میکند. از آنجا که موج فشار با بافت در تعامل است، حبابهای کاویتاسیون ایجاد میشوند و با فروپاشی آنها یک موج شوک ثانویه ایجاد میگردد. افزایش فشار و عمق به دست آمده با شاک ویو فوکوس، مزایای بسیاری برای مشکلات مربوط به مفصل دارد.
- شاک ویو رادیال، معمولاً برای درمان علائم در ناحیه وسیعتر استفاده میشود. این دستگاه از یک عمل پنوماتیک برای تولید شاک ویو اولیه استفاده میکند. این دستگاه نیز تاثیرگذاری مشابه شاک ویو فوکوس دارد و با بافت در تعامل است و باعث ایجاد حبابهای کاویتاسیون میشود که برای ایجاد یک شوک ثانویه از بین میروند. موج شاک ویو تولید شده توسط دستگاه رادیال، الگوی وسیعتری نسبت به دستگاه فوکوس را شکل میدهد و این مسئله برای مشکلات مرتبط با بافت نرم بسیار عالی خواهد بود.
آیا شاک ویو تراپی جایگزینی برای عمل جراحی است؟
از نظر پژوهشهای درمانی ارائهشده، شاک ویو تراپی روشی است که کاملاً در مقابل عمل جراحی قرار دارد. چراکه هیچ خطر عفونت یا عارضه جانبی وجود ندارد. وقت گیر نیست و کاهش قابل توجهی در هزینهها را به همراه خواهد داشت.
در یک مطالعه که اخیرا درباره بیماران مبتلا به فاسئیت پلانتار انجام شده است، در میان کسانی که عمل جراحی انجام دادهاند و کسانی که شاک ویو تراپی انجام دادهاند، نتایج مشابهی مشاهده شده است. نتیجه گیری محققان این است که ESWT یک درمان معتبر و منطقی برای درمان فاسئیت پلانتار قبل از عمل جراحی است. در مطالعات دیگر نیز نتایج مشابهی گزارش شده است.
آیا شاک ویو تراپی جایگزینی برای تزریقهای استروئید است؟
تزریق استروئید (گلوکوکورتیکوئید) گاهی اوقات برای برخی از بیماریها توصیه میشود. با این حال در تاندینوپاتی، اثر تزریق کورتیزون با گذشت یک دهه کاهش پیدا کرده و میتواند در دراز مدت بر بافت تاندون، از جمله نکروز سلولی (مرگ سلولی) در آن تاثیر بگذارد.
ثابت شده است که شاک ویو تراپی، عوارض منفی مشابه تزریق استروئید را بر بافت تاندون ندارد.
شاک ویو تراپی به چه بیماریهایی میتواند کمک کند؟
شاک ویو تراپی، مشکلات اسکلتی عضلانی مختلفی -مشکلات مربوط به نواحی که بین استخوانها و بافتهای پیوندی وجود دارند- را درمان میکند. اختلالات نواحی مانند:
- درد گردن (سندروم درد میوفاسیال)
- درد شانه (تاندونیت کلسیفیه شانه، سندروم گیر افتادگی شانه)
- کمر درد (سندروم درد میوفاسیال؛ درد پایین کمر ایدیوپاتیک و سندرومهای سودو رادیکولار)
- درد آرنج (اپی کندیلیت جانبی و میانی)
- درد دست (بیماری دوپویترن، بیماری دکوروین، بیماری انگشت ماشهای و سندروم تونل کارپال)
- درد مفصل ران (سندروم درد تروکانتریک بزرگ)
- درد عضلات همسترینگ (تاندینوپاتی همسترینگ، داخلی)
- درد زانو (استئوآرتروز، سندروم نوک پاتلا)
- بیماری اسگوت شلاتر
- درد آشیل (تاندینوپاتی آشیل، داخلی و میانی بدن)
- درد پاشنه (فاسیوپاتی پلانتار)
هشدار و پیشگیری
تجربه درد خفیف در ناحیه تحت درمان تا چند روز پس از درمان معمول است. این نشانه آن است که روش درمانی باعث ایجاد واکنش شفابخش در بافتها شده است.
روی ناحیه تحت درمان یخ نگذارید و از داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن یا دیکلوفناک استفاده نکنید. انجام این موارد باعث اختلال در روند بهبودی بدن شما و کاهش اثر بخشی شاک ویو تراپی میشود.
شاک ویو تراپی برای چه کسانی مناسب نیست؟
اگر شرایط زیر وجود دارد از شاک ویو تراپی خودداری کنید:
- در سه ماه گذشته در ناحیه تحت درمان تزریق استروئید انجام شده باشد .
- بیمار در حال دریافت داروی وارفارین یا سایر داروهای رقیق کننده خون باشد.
- بیمار در ناحیه تحت درمان دچار یک آسیب شدید باشد.
- بیمار کودک باشد.
- بیمار یک زن باردار باشد.
- بیمار دارای تومورهای استخوانی بوده یا مبتلا به برخی بیماریهای متابولیک استخوان باشد.
- بیمار مبتلا به اختلالات عصبی و گردش خون باشد.
- بیمار دارای ضربان ساز قلبی یا هر دستگاه دیگری در بدن باشد.
- افراد مبتلا به عفونت پا
شاک ویو تراپی چقدر اثربخش است؟
تا ۷۰ درصد از مشکلات تاندون که به سایر درمانها جواب نداده است را میتوان با استفاده از شاک ویو تراپی به طور قابل توجهی بهبود بخشید. اثرات درمان معمولاً طی دو هفته دیده میشوند، اما برای دیدن حداکثر نتایج درمانی باید چندین ماه صبر کرد.
خطرات و عوارض احتمالی
با استفاده از شاک ویو تراپی نیازی به جراحی، بیهوشی یا دریافت دارو نیست. بدین ترتیب این فرآیند با فرض اینکه آماده سازی قبلی و مناسب انجام شده باشد، هیچ گونه عوارض جانبی ندارد. اگرچه این درمان در برخی از بیماران با احساس سوزن سوزن شدن اندک، حساسیت، قرمزی، کبودی یا تورم، بیحسی و احساس حرارت همراه است که البته همه این علائم طی چند روز از بین میروند.
ممکن است احتمال اندکی از پارگی تاندون یا رباط و همچنین آسیب به بافت نرم وجود داشته باشد. با این وجود با به کار گرفتن یک پزشک متخصص با تجربه، میتوان به راحتی از این عوارض پیشگیری کرد.
چگونه میتوانم تشخیص دهم که باید شاک ویو تراپی را امتحان کنم؟
بهترین راه برای اطمینان از سودمندی شوک ویو تراپی، مشاوره گرفتن از فیزیوتراپیست خود است. اگر شوک ویو تراپی به درستی بر روی یک آسیب مناسب توسط یک فرد متخصص و در زمان مناسب انجام شود، میتواند تأثیر بخش باشد. فیزیوتراپیستها ماهر در شناسایی افرادی که احتمالاً به این نوع درمان پاسخ میدهند، آموزش دیدهاند و میتوانند راهنمایی لازم را ارائه دهند.
بخش عمدهای از مطالعات انجام شده در باره ESWT نشان میدهد که وقتی شاک ویو تراپی همراه با یک برنامه ورزشی هدفمند مورد استفاده قرار میگیرد، بهترین نتیجه را خواهد داشت. این موضوع منطقی است زیرا اگر برای ترمیم یک تاندون یا بافت تلاش میکنید، منطقی به نظر میرسد که بخشی از این فرایند ترمیمی، باید تقویت و افزایش مقاومت تاندون باشد. در این راستا فیزیوتراپیست شما یک برنامه ورزشی شخصی را به شما ارائه میکند که متناسب با سبک زندگی و اهداف شما باشد تا تاثیر شاک ویو تراپی را کامل کند.
آیا شاک ویو تراپی با اولتراسوند تراپی یکسان است؟
خیر- اولتراسوند درمانی با تولید امواج صوتی با بسامد پایین، به منظور تحت تاثیر قرار دادن بافتهای درمان شده انجام میشود. اگرچه اولتراسوند میتواند تاثیرات فیزیولوژیک چندگانه ای داشته باشد، تاثیر مکانیکی و اثر شاک ویو تراپی به طور قابل توجهی بیشتر است. این دو تکنیک با شاخصهای بسیار متفاوت، با یکدیگر تفاوت بسیاری دارند .
