ستون فقرات شما از 33 استخوان جداگانه (مهره) به همراه دیسکها، رباطها و ماهیچههای زیادی تشکیل شده است که در کنار هم ستون فقرات شما را تشکیل میدهند. این بخشها نخاع شما را احاطه کرده و از آن محافظت میکنند. بروز شکستگی در یکی از این استخوانها در قسمت بالای ستون فقرات، شکستگی گردن نامیده میشود. شکستگی میتواند در بدنه مهرهها ایجاد شود. هنگامی که شکستگی رخ میدهد، میتواند به نخاع شما آسیب برساند و منجر به فلجی (از دست دادن احساس و حرکت) در نواحی پایین تر از سطح آسیب دیده شود، سایر عوارض آن نیز ممکن است شامل کاهش قدرت عضلات (ضعف)، تغییر حس و عملکرد عضلات باشد. در این مطلب میتوانید در مورد شکستگی ستون فقرات در ناحیه گردن، بدون آسیب به نخاع اطلاعات کسب کنید.
شکستگی گردن میتواند ناشی از یک ضربه مستقیم، به عنوان مثال سقوط یا تصادف رانندگی باشد، در این موارد وارد آمدن نیرویی به ستون فقرات باعث میشود که استخوان بشکند. آنها همچنین میتوانند در اثر کم تحرکی افراد مبتلا به پوکی استخوان ایجاد شوند (نازک شدن استخوان باعث شکننده تر شدن آنها میشود) در این حالت، استخوان راحت تر میشکند.
علل شکستگی مهرههای گردن
شکستگی مهرههای گردن اغلب ناشی از وارد شدن ضربات شدید به سر یا گردن است. ورزشهایی مانند وزنه برداری و ورزشهایی مانند اسکی، غواصی، فوتبال و دوچرخهسواری که با خطر سقوط یا “آسیب دیدن” گردن همراه هستند، همه با شکستگیهای گردن در ارتباط میباشند.
علائم و نشانهها
هر فردی که دچار شکستگی مهرههای گردن شود، بسته به قسمتی از مهرههای آن شکسته شده است، محل وقوع شکستگی و هرگونه صدمه مرتبط با آن، به عنوان مثال آسیب دیدگی عضلات اطراف یا رباطها، علائم متفاوتی را تجربه خواهد کرد. علائم شایع شکستگی گردن عبارتند از:
- درد در محل شکستگی- هنگام حرکت و هنگام اعمال فشار
- کاهش دامنه حرکتی گردن و مناطق اطراف آن
- کاهش قدرت عضلات در عضلات ناحیه گردن
- کاهش تحرک
- کاهش تعادل
- مشکل در حرکت در رختخواب یا ایستادن
کمکهای اولیه برای آسیب دیدگیهای گردن
در صورتی که فردی دچار صدمه، سقوط یا تصادف شده و شکمی به گردنش وارد شده است، بهتر است فرض کنیم که وضعیت آگاهی او حفظ شده است. بسته به شدت صدمه، فرد ممکن است درد شدیدی در ناحیه گردن تجربه کند یا ممکن است دردی نداشته باشد. همچنین، درد ممکن است از گردن تا شانهها یا بازوها احساس شود، زیرا مهرهها ممکن است عصب را فشار دهند. همچنین، ممکن است در پشت گردن تورم و کبودی ایجاد شود.
هرگونه آسیب دیدگی سر یا گردن باید برای شکستگی گردن نیز ارزیابی شود. شکستگی مهرههای گردن یک وضعیت اورژانسی است که نیاز به درمان فوری دارد. ترومای ستون فقرات ممکن است به نخاع آسیب برساند و منجر به فلجی شود، بنابراین نگه داشتن گردن در وضعیت صحیح، بسیار حیاتی است.
اگر احتمال شکستگی گردن وجود داشته باشد، باید گردن بیمار بی حرکت (بدون جابجایی) باشد تا اینکه تیم اورژانس پزشکی برسند و تصاویر اشعه ایکس گرفته شود. پزشک معاینه عصبی کامل را برای ارزیابی عملکرد اعصاب انجام میدهد و ممکن است سایر عکس برداریهای رادیوگرافی مانند MRI یا توموگرافی کامپیوتری (CT) برای تعیین میزان صدمات مورد نیاز باشد.
درمان شکستگی گردن
درمان با فیزیوتراپی
اهداف درمانی در بیماران مبتلا به شکستگی استخوان گردن شامل بهبودی، جلوگیری از عوارض و بازگشت عملکرد حرکتی است. هدف اصلی مدیریت شکستگی گردن نیز بازگشت بیمار به سطح عملکرد اولیه خود است. مدیریت این اهداف با جراحی یا بدون جراحی تکمیل میشود. قبل از اینکه یک برنامه درمانی طراحی و توصیه شود، باید چندین عامل در نظر گرفته شود.
در مورد شکستگیهای بدون عارضه گردن، توصیه درمانی برای ورزشکاران بر روی استراحت و عدم انجام هرگونه تمرینی که مسبب این درد شده است، تمرکز دارد. اصلاح عوامل خطرآفرین نیز در این مرحله برای جلوگیری از پیشرفت شکستگی مهم است.
کمک گرفتن از یک فیزیوتراپ برای افزایش اثربخشی توصیههای پزشک از جمله استراحت کردن و کمک به بیمار در اصلاح برنامه ورزشی خود به منظور افزایش بهبودی، میتواند مفید باشد. این ورزشکار میتواند با انجام تمرینات در اندامهای سالم بدن و انجام فعالیتهای تقویت کننده که باعث ایجاد فشار در گردن نمیشوند، آمادگی جسمی و تحرک خود را حفظ کند. فیزیوتراپ میتواند بیمار را از نظر هرگونه ناهنجاری حرکتی یا آناتومیک که ممکن است در بیماری که دچار شکستگی شده، ایجاد شود، ارزیابی کند. ممکن است برخی از بیماران برای جلوگیری از بروز خمیدگی بیش از حد که باعث افزایش استرس در استخوان گردن میشود، به ارتوپد مراجعه کنند. فیزیوتراپی آموزش بیمار را در کل مراحل توانبخشی تکمیل میکند، خواه از عمل جراحی استفاده شده باشد یا اینکه درمان بصورت غیر جراحی باشد.
درمان شکستگی گردن با جراحی
تصمیم در مورد روش درمان شکستگی گردن بستگی به نوع شکستگی و عوامل مختلفی دارد. مشاوره با یک متخصص ارتوپدی در این شرایط بسیار ضروری است. شکستگیهای تنشی ممکن است ناپایدار باشند و نیاز به عمل جراحی داشته باشند. در صورتی که استخوان جابجا نشده باشد، ممکن است بتوان با استفاده از چند پیچ یا پین موازی آن را ثابت کرد.
درمان شکستگی که همراه با جابجایی استخوان از محل خود میباشد، بر اساس سن و میزان فعالیت فرد انجام میشود. در مورد سالمندان، بازگشت دیرتر توانایی راه رفتن و قابلیت انجام مستقل فعاليتهاي روزمره نیز بايد در هنگام تعيين بهترین روش جراحي مورد توجه قرار گيرد.
شکستگیهایی که در اثر ایجاد فشار رخ میدهند نسبت به شکستگیهایی که در اثر تنش بروز پیدا کردهاند، پایدارتر هستند و میتوان آنها را بدون عمل جراحی درمان کرد. درمان شکستگیهای بدون جابجایی استخوان شامل استراحت در رختخواب و یا استفاده از عصا تا زمانی است که حرکت دادن استخوان ران بدون درد باشد و تصاویر اشعه ایکس نیز شواهدی از تشکیل کالوس را نشان میدهد. علاوه بر بررسی تصاویر اشعه ایکس بیماران باید از نزدیک معاینه شده و تحت نظر قرار گیرند، زیرا خطر جابجایی شکستگی زیاد است. در صورت گستردهتر شدن شکستگی، به کاهش وسعت شکستگی و تثبیت داخلی آن مورد نیاز است.
شکستگی همراه با جابجایی استخوان در بیماران جوان یک موقعیت اورژانسی است و کاهش سریع وسعت شکستگی و تثبیت داخلی آن مورد نیاز است. احتمال بازگشت این وضعیت در اثر ورزش زیاد در ورزشکاران سطح بالا ضعیف است. در بیماران مسن، گزینههای درمانی شامل کاهش وسعت شکستگی و تثبیت داخلی یا جایگزینی استخوان با پروتز است.
مشکلات پزشکی/ عوارض
در هنگامی که برای درمان شکستگی استخوان گردن از روش جراحی استفاده میشود، باید وضعیت پزشکی بیمار در نظر گرفته شود. اگر روش درمانی به غیر جراحی باشد، بیمار باید در اسرع وقت حرکت داده شود تا از عوارض بیحرکتی طولانی مدت جلوگیری شود.
بیشتر عوارض در شکستگیهای همراه با جابجایی استخوان، به دلیل تأخیر در تشخیص است. این عوارض شامل تاخیر در جوش خوردن استخوان، عدم جوش خوردن، شکستگی مجدد، پوکی استخوان و نکروز آواسکولار است. در 12-24 % از شکستگیهای همراه با جابجایی استخوان گردن که به روش توسط تثبیت داخلی درمان شده اند، عدم موفقیت در تثبیت اولیه مشاهده میشود.
عوارض احتمالی
در نتیجه شکستگی گردن، به دلیل کاهش حرکت طبیعی میتوانید گرفتگی و درد در گردن را تجربه کنید. ممکن است دچار اسپاسم عضلانی در بافتهای اطراف شوید که میتواند در بروز این درد نیز نقش داشته باشد. در صورت آسیب دیدن اعصاب، ممکن است برخی از افراد از ضعف عضلانی یا بی حسی و یا احساس سوزن سوزن شدن رنج ببرند.
برای کمک به بهبودی خود چه کاری میتوانم انجام دهم؟
به دنبال شکستگی گردن، برخی از افراد دچار درد و گرفتگی گردن میشوند. در طی بستری شدن در بیمارستان، به شما توصیه نامه و یک برگه ورزشی ارائه میشود. شما باید این تمرینات را به طور روزانه انجام دهید تا به بازگرداندن عملکرد حرکتی کامل خود کمک کنید. فیزیوتراپیست یا متخصص کاردرمانی به شما در زمینه مدیریت فعالیتهای روزانه توصیههایی را ارائه میدهند زیرا ممکن است به اصلاح موقت این موارد نیاز داشته باشید. با استفاده از مسکنهای معمولی، اطمینان حاصل کنید که درد شما به خوبی کنترل میشود.
پیشگیری
خوشبختانه موارد سادهای وجود دارد که میتوانید برای جلوگیری از شکستگی گردن انجام دهید. از جمله این نکات شامل پوشیدن کمربند ایمنی در هنگام سوار اتومبیل شدن، یا پوشیدن وسایل ورزشی مناسب هنگام ورزش کردن و رعایت مقررات ایمنی، یا شیرجه نزدن در یک استخر کم عمق است. اگر دارای فرزند هستید، حتما به فرزندان خود و دوستانشان در زمینه محافظت از سر و گردنشان آموزش دهید.
