رادیکولوپاتی گردن غالباً به عنوان عصب کشیده گردن شناخته میشود. این مشخصه با انتشار درد از گردن به شانه، تیغه شانه، بازو یا دست همراه است. ضعف و عدم هماهنگی در بازو و دست نیز میتواند رخ دهد.
مراقبت های محافظه کارانه، از جمله فیزیوتراپی، میتواند به کاهش علائم کمک کند. یک فیزیوتراپیست میتواند به کاهش علائم حاد گردن و بازو ناشی از این بیماری و همچنین بهبود قدرت و عملکرد عمومی کمک کند. اکثر موارد رادیکولوپاتی گردنی با فیزیوتراپی برطرف میشوند و نیازی به جراحی ندارند.
رادیکولوپاتی گردنی چیست؟
رادیکولوپاتی گردن زمانی اتفاق میافتد که ریشه عصبی از نخاع فشرده شود. فشرده سازی میتواند به دلایل مختلف ایجاد شود. در افراد جوان ممکن است این اتفاق زمانی باشد که دیسک گردن به علت ضربه و دیسک مهره باشد. در افراد مسن معمولاً خود به خود در اثر آرتروز یا کاهش ارتفاع دیسک در ناحیه گردن نیز این حالت رخ دهد.
ستون فقرات گردنی از 7 مهره گردنی (استخوانهایی که ناحیه گردن را تشکیل میدهند) تشکیل شده است. هر مهره توسط یک دیسک ژل مانند جدا میشود. دیسکها باعث جذب شوک و ضربه در ستون فقرات میشوند. نخاع از طریق یک کانال در مهرههای گردنی عبور میکند. ریشههای عصب نخاعی از نخاع گسترش یافته و منشعب میشوند و به مکانهای خاصی در سایر نواحی بدن میروند. اعصاب نخاعی سیگنالهایی را برای حرکت و همچنین احساساتی که در کل بدن احساس میکنیم به عضلات میفرستند. نخاع مانند تنه درخت است و اعصاب نخاعی مانند شاخههای درخت. اگر یک برخورد یا فشار غیر عادی روی شاخه ای در نزدیکی تنه وارد شود، همه چیز در امتداد آن شاخه تحت تأثیر قرار میگیرد.
اعصاب نخاعی میتواند در اثر موارد زیر تحت تأثیر قرار گیرند:
- آرتروز یا پارگی دیسک با افزایش سن
- دیسکهای بیرون زده یا برآمده در اثر ضربه یا انحطاط
- تنگی نخاع، یعنی باریک شدن فضاهایی که اعصاب در آن حرکت میکنند
- تومور، که میتواند خوش خیم یا بدخیم باشد و باعث فشردگی ریشه عصب شود
هنگامی که اعصاب نخاعی تحت الشعاع قرار میگیرند، آنها نمیتوانند به درستی از مغز به ماهیچهها پیام دهند و یا از محل بازوی خاص عصب که حرکت میکند، احساس مناسب را دریافت کنند. در همه جا عصب نخاعی تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. به همین دلیل است که یک عصب تحت فشار در گردن میتواند باعث درد، ضعف و از دست دادن احساس در بازو شود، حتی اگر مشکل در ناحیه گردنی باشد.
عوامل خطر
این بیماری به طور متوسط 85 نفر از 100000 نفر را مبتلا میکند و اغلب افراد 50 ساله را درگیر میکند. ورزشکاران، کارگران با کار سنگین و کارگرانی که از ماشین آلات ارتعاشی استفاده میکنند معمولاً تحت تأثیر قرار میگیرند. افرادی که به مدت طولانی مینشینند یا افرادی که دچار آرتروز در ناحیه گردنی (سرویکال) هستند نیز میتوانند تحت تأثیر قرار گیرند.
این شرایط چگونه احساس میشود؟
علائم رادیکولوپاتی گردنی بسته به ریشه عصبی درگیر متفاوت است و معمولاً در همان طرف بدن عصب آسیب دیده رخ میدهد. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد در گردن، تیغه شانه، شانه، قسمت فوقانی قفسه سینه یا بازو، همراه با درد ناشی از انتشار درد به انگشتان به دنبال مسیر ریشه عصب درگیر.
- دردی که به عنوان درد “تیز” یا “سوزن سوزن” یا “احساس پاپ” در ناحیه گردنی توصیف شده است.
- درد یا بی حسی عمومی کسل کننده در هر نقطه از مسیر عصب.
- ضعف در شانه، بازو یا دست.
- دردی که با برخی حرکات گردن بدتر میشود.
- دردی که هنگام بلند شدن بازو از پشت و پشت سر بهبود می یابد (رفع کشش در عصب نخاعی).
این علائم همچنین ممکن است مخصوص ریشه عصبی درگیر باشد:
- ریشه عصبی C5 (بین مهرههای گردنی C4-C5): ضعف در عضله دلتوئید (جلو و کنار شانه) و بازو ؛ درد و بی حسی شانه
- ریشه عصب C6 (بین مهرههای گردنی C5-C6): ضعف در عضله دوسر (جلوی بازو) و عضلات مچ دست. بی حسی در سمت راست شست دست
- ریشه عصب C7 (بین مهرههای گردنی C6-C7): ضعف در عضله سه سر (پشت بازو و مچ دست). بی حسی و سوزن سوزن شدن در پشت بازو و انگشت میانی دست آسیب دیده
- ریشه عصبی C8 (بین مهرههای C7-T1): ضعف با گرفتن دست ؛ بی حسی انگشت کوچک
متداول ترین سطح ریشه عصب برای این بیماری C6 و C7 است.
رادیکولوپاتی گردنی چگونه تشخیص داده میشود؟
هنگامی که از یک فیزیوتراپیست کمک میگیرید، فیزیوتراپیست ارزیابی جامعی را انجام میدهد و در مورد درد و فعالیتهای روزمره از شما سوال میکند. این سوالات ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد و نحوه شروع درد: آیا درد به صورت خود به خود شروع شده است یا آیا در ناحیه گردن ضربه یا آسیبی وجود داشته است؟
- علائم در کجا واقع شده اند، و آیا از زمان بروز آن مکان یا شدت آنها تغییر کرده است؟
- چه چیزی علائم را بهتر یا بدتر میکند؟
- چه نوع کاری را انجام میدهید؟
- چه سرگرمیها یا فعالیتهای خانگی را به طور منظم انجام میدهید؟
پزشک شما به آرامی حرکت گردن و بازوها را آزمایش میکند. او همچنین رفلکسها و قدرت تاندون شما را بررسی میکند و آزمایشات ویژه ای بر روی گردن و اندام فوقانی شما انجام میدهد تا مشخص کند که کدام ریشه (عصب) نخاع ممکن است درگیر شود و سایر شرایط را رد میکند. برای ارائه یک تشخیص قطعی، درمانگر شما ممکن است با یک ارتوپد یا دیگر ارائه دهنده خدمات بهداشتی همکاری کند. متخصص ارتوپد ممکن است آزمایشهای بیشتری مانند تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI) یا الکترومیوگرافی (EMG) را درخواست کند. MRI میتواند بافتهای نرم ، از جمله نخاع و ریشههای عصبی را نشان دهد. این آزمایش میتواند علت فشرده سازی اعصاب از جمله برآمدگی دیسک یا دیسک گردن را تعیین کند. EMG عملکرد عصب و عضله را اندازه گیری میکند. این آزمایش میتواند به خوبی ارتباط اعصاب نخاعی شما با عضلات را تشخیص دهد.
درمان رادیکولوپاتی گردن
مدیریت درد توسط یخ، گرما و گردن بند
بستههای یخی، به خصوص در 24 تا 48 ساعت اولیه پس از شروع درد، میتوانند به کاهش التهاب و درد در ناحیه گردن و کتف (تیغه شانه) کمک کنند. پس از این دوره زمانی، میتوانید از گرمای مرطوب برای شل کردن عضلات اطراف استفاده کنید.
درمانگر شما ممکن است توصیه کند که در طول روز برخی اوقات گردن بند نرم بپوشید تا بتوانید گردن را شل کنید. همچنین، ممکن است به شما یک بالش با شکل گردنی برای حمایت صحیح از گردن توصیه شود تا به شما امکان خواب راحتتر را بدهد.
مهم است که راهنماییهای درمانگر را دنبال کنید و در صورت نیاز به درمان دارویی یا تغییرات دیگر، با پزشک خود مشورت کنید. همچنین، اگر درد یا مشکلات دیگر در ناحیه گردن و کتف بهبود نیافت، بهتر است به پزشک خود اطلاع دهید تا تشخیص و درمان مناسب ارائه شود.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یک درمان موثر برای رادیکولوپاتی گردنی است و در بسیاری از موارد، علائم را به طور کامل برطرف میکند. متخصص طب فیزیکی شما بر اساس یافته های ارزیابی اولیه شما، یک برنامه درمانی فردی را تدوین میکند. برنامه درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درمان دستی
فیزیوتراپیست شما ممکن است از روشهای درمان دستی، مانند کشش دستی ناحیه گردن، برای کاهش فشار در ناحیه گردن (سرویکال) استفاده کند. این روش میتواند تسکین فوری درد و بی حسی ناشی از بازو را فراهم کند. ماساژ آرام ممکن است روی عضلات ستون فقرات گردنی و ناحیه کتف (تیغه شانه) نیز انجام شود. این روش به عضلات کمک میکند تا شل شوند و گردش خون در ناحیه را بهبود بخشد، باعث بهبودی و تسکین درد میشود.
آموزش وضعیت مناسب بدنی
آموزش وضعیت مناسب بدنی قسمت مهمی از توان بخشی است. فیزیوتراپیست ممکن است برای تقویت وضعیت بدنی جهت محافظت از گردن، تنظیماتی را در نحوه ایستادن بدن و عادات کاری شما پیشنهاد دهد. در مراحل اولیه بهبودی این امر ممکن است به معنای نشستن هر بار فقط 15 تا 20 دقیقه باشد. همچنین دستورالعمل هایی در مورد نحوه خم شدن، کشش و بلند شدن در طول روز در موقعیتهای ایمن دریافت میکنید که حداقل فشار را به دیسکهای نخاعی وارد میکنند.
ورزش
تمرینات دامنه حرکت
فیزیوتراپیست برای تسکین علائم، تمرینات نرمشی را برای حرکات گردنی به شما میآموزد و به شما اجازه میدهد تا به حرکت طبیعی خود برگردید. در مراحل اولیه بهبودی، مهم است که هیچ یک از این تمرینات باعث افزایش درد ناشی از بازوی شما نشود. مهم است که علائم خود را به طور دقیق با فیزیوتراپیست خود در میان بگذارید. اگر در طول روز کاری خود ساعتهای زیادی پشت میز نشسته باشید، ممکن است گردن شما سفت شود. درمانگر به شما یاد میدهد کششهای گردن را از فشار طولانی مدت نشستن بر روی گردن خود بردارید، تا به بهبود تحرک شما کمک کند.
تمرینات تقویتی
فیزیوتراپیست به شما کمک میکند تا تعیین کنید کدام گروههای عضلانی باید تقویت شوند بر اساس نقش اعصاب نخاعی خاصی که در مورد شما دارند. زمانی که درد از بازوی شما کاهش یافت، ممکن است بتوانید تمرینات تقویت کننده تهاجمیتری را انجام دهید. همچنین، تمرینات ثبات گردن نیز برای تقویت آن صورت میگیرد.
پس از پایان جلسات فیزیوتراپی رسمی، میتوانید برنامه ورزشی خود را برای ادامه تقویت گردن، شانه، بازو و قسمت فوقانی کمر خود در منزل تدوین کنید. این برنامه شامل تمرینات ورزشی خاصی است که شما در منزل انجام خواهید داد به منظور ادامه تقویت و بهبود وضعیت عضلات. اهمیت دارد که برنامه ورزشی خود را با راهنمایی و مشورت با فیزیوتراپیست یا متخصص ورزشی تنظیم کنید تا به درستی انجام شود و به نتایج مطلوب برسید.
تمرینات عملکردی
با بهبود علائم، فیزیوتراپیست شما بر روی تمرینات عملکردی کار میکند تا به شما در بازگشت به شغل، ورزش یا سایر کارهای روزمره کمک کند. به عنوان مثال، اگر وظایف شغلی شما شامل برداشتن اشیا از بالای سر، هل دادن، کشیدن و نشستن طولانی مدت باشد، روشهایی برای انجام این کارها به شما آموزش داده میشود تا استرس بی رویه گردن را کاهش دهید.
آیا میتوان از این آسیب یا شرایط مشابه جلوگیری کرد؟
فیزیوتراپیست شما را به بهترین روشهای جلوگیری از عود رادیکولوپاتی گردنی، از جمله:
- حفظ وضعیت مناسب بدن. هنگام نشستن پشت میز یا اتومبیل از بالش حمایتی و حالت مناسب استفاده کنید.
- تنظیم وضعیت کاری خود برای به حداقل رساندن نیروهای ناخواسته به ستون فقرات. ممکن است به شما توصیه شود از تلفن هندزفری استفاده کنید و یا مانیتور کامپیوتر خود را تنظیم کنید تا در طول روز کاری از پیچ خوردن یا کشیدن بیش از حد گردن در جهتهای تکراری جلوگیری کنید.
- ادامه ورزش منظم برای حفظ انعطاف پذیری و قدرت عضلات ستون فقرات، از جمله عضلات بالاتنه، میانی کمر و عضلات اصلی.
- داشتن وزن سالم برای به حداقل رساندن نیروهای غیرضروری به ستون فقرات.
