کمردرد بارداری: راه‌های پیشگیری و درمان درد کمر زنان حامله

کمردرد عارضه ای بسیار شایع می باشد. این اتفاق اغلب در دوران حاملگی زودتر از آنچه فرد انتظار دارد رخ می دهد که نتیجه مجموعه ای پیچیده از تغییرات در فیزیولوژی یک زن باردار بوده و به طور معمول با برخی مراحل درمانی ساده بهبود می یابد. زنانی بارداری که به این نوع کمردرد مبتلا می شوند باید راهکارهایی برای رفع علائم آن نیز در نظر بگیرند زیرا ممکن است این عارضه در دوران بارداری به طور کامل برطرف نشده و پس از زایمان ماه ها و یا حتی بیشتر طول بکشد تا درد آن ازبین برود.

آیا کمردرد در دوران بارداری یک امر عادی به حساب می‌آید؟ 


کمردرد و درد لگن از مهم ترین عارضه هایی بوده که در دوران بارداری برای فرد رخ می دهد. بسیاری از زنان در دوران حاملگی خود این دو عارضه را تجربه می کنند. حدود نیمی از زنان باردار از علائم قابل توجه کمردرد شکایت دارند. تغییراتی که بدن شما در حین بارداری تجربه می کند چشمگیر است و این تغییرات فیزیولوژیکی می تواند باعث درد غیرمنتظره و دشواری بسیار در انجام فعالیت های روزانه شما گردد.

برخلاف تصور عموم، کمر درد تنها مورد مشکل ساز در اواخر بارداری برای فرد نمی باشد. در واقع، بروز کمردرد در دوران بارداری در حدود 18-24 هفتگی نوزاد به اوج خود می رسد. در حالی که اضافه شدن وزن جنین در حال رشد دلیل بزرگی برای علت بروز این عارضه در زنان باردار است، اما تنها دلیل موجود نمی باشد. مجموعه پیچیده ای از تغییرات فیزیولوژیکی در بدن می تواند به بیشتر شدن علائم کمردرد کمک کند.

علت کمردرد بارداری 


علت کمردرد بارداری

دلایل مختلفی برای ایجاد کمردرد در دوران بارداری وجود دارد. شکل گیری این عارضه به دلیل تغییراتی است که در بدن شما رخ می دهد.

فشار بر روی عضلات پشت 

با رشد کودک، رحم شما منبسط و سنگین می گردد. این امر باعث سنگینی و اضافه شدن وزن بر روی عضلات پشت شما می شود. درطی دوران بارداری خودتان متوجه خواهید شد که مواقعی پیش می آید که بخاطر این فشار مجبور به صاف کردن کمر خود درحین نشستن یا راه رفتن هستید. این فشار می تواند به کمر درد یا سفتی ماهیچه های کمر منجر شود.

ضعف در عضلات معده 

کودک در حال رشد شما به عضلات معده تان نیز فشار وارد خواهد کرد. این فشار می تواند باعث کشش و ضعف عضلات معده گردد. عضلات معده و کمر شما به هم متصل هستند. ازین رو در دوران بارداری، عضلات کمر باید برای جبران ضعف بوجود آمده در عضلات معده فعالیت جبرانی بیشتری داشته باشد.

وضعیت بدنی 

بارداری می تواند مرکز ثقل بدن شما را تغییر دهد. نحوه حرکت، نشستن و ایستادن می تواند باعث کمردرد و درد در سایر اعضای بدن شود. عصب فشرده شده نیز به دلیل وضعیت بد بدنی می تواند باعث کمردرد شود.

هورمون های بارداری 

بسیاری از هورمون ها هنگام بارداری به دلایل مختلف تغییر می کنند. در اواخر بارداری، هورمون ها برای شل شدن عضلات و رباط های لگن افزایش می یابند. این تغییرات بدن شما را برای زایمان آماده خواهد کرد. اگر عضلات و رباط های شما خیلی شل شوند، می تواند منجر به کمر درد گردد.

استرس 

اضطراب و تنش ایجاد شده در دوران بارداری می تواند عضلات کمرتان را سفت یا خشک کند.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟ 


اگر موارد زیر رخ داد با پزشک خود تماس بگیرید:

  • درد شما بعد از 2 هفته بدتر شده و یا برطرف نشده است. کمر درد می تواند نشانه زایمان زودرس نیز باشد.
  • حس در ناحیه کمر، پاها، لگن یا ناحیه تناسلی خود را از دست داده باشید.
  • تب داشته، یا احساس سوزش در هنگام ادرار کردن و یا خونریزی واژینال دارید. ممکن است به عفونت ادراری (UTI) یا عفونت کلیه نیز مبتلا شده باشید.
  • تجربه یک آسیب یا ضربه به ناحیه کمر را داشته که منجر به کمردرد شده است.

تشخیص کمردرد در دوران بارداری 


تشخیص کمردرد در دوران بارداری

روش های تشخیص کمردرد در دوران بارداری می تواند تا حدی باعث به خطر افتادن جنین در حال رشد گردد. به دلیل این نگرانی ها، پزشکان بسیار مراقب پروسه آزمایشات تصویربرداری در مادر باردار هستند.

بهترین روش برای تشخیص علائم کمر درد، گرفتن شرح حال دقیق از علائم و سپس انجام معاینه کامل برای ارزیابی عملکرد عضلات نخاع، مفاصل و اعصاب است. از آزمایش های اشعه ایکس در طی رشد جنین اجتناب می شود، زیرا جنین در دوره 8 تا 15هفته ای خود، در معرض خطر بیشتری خواهد بود. به دلیل بالا بودن ریسک درمعرض خطر قرار گرفتن جنین، تقریباً همیشه از فلوروسکوپی و سی تی اسکن بطور کامل اجتناب می شود.

تصویربرداری MRI با ایمنی بیشتری در دوران بارداری انجام می گیرد اما حتی با تشخیص وجود برخی از آسیب های احتمالی به جنین در حال رشد، از MRI نیز جلوگیری خواهد شد. در حالی که MRI به عنوان ایمن ترین آزمایش موجود برای کمردرد در یک زن باردار در نظر گرفته می شود، اما در مورد ایجاد سیستم های شنوایی در جنین و همچنین قرار گرفتن جنین در معرض گرما، نگرانی های احتمالی وجود دارد. MRI از نظر اندازه مغناطیسی متفاوت می باشد و بررسی ها نشان از وارد آمدن آسیب از MRI با مغناطیس کمتر (1.5 تسلا) نداشته و آن را امن می داند، در حالی که مغناطیس های بزرگتر (3 تسلا) هنوز مورد مطالعه و بررسی قرار نگرفته اند.

گزینه های درمانی


در حالی که گزینه های درمانی ممکن است محدود باشد، اما با این حال هنوز گزینه هایی هست و برخی از آنها می توانند موثر واقع شوند:

ورزش و فیزیوتراپی 

ورزش و فیزیوتراپی برای درمان کمر درد در دوران بارداری

ثابت شده است که موثرترین روش درمانی، ورزش و فیزیوتراپی است. در این عارضه، تحرک داشتن در واقع مفید بوده و استراحت  ممتد در رختخواب باعث تشدید علائم می شود. به یک متخصص فیزیوتراپی مجرب که با زنان باردار تجربه داشته و بتواند به بهبود وضعیت و تحرک ستون فقرات کمک کند، مراجعه کنید. متخصص فیزیوتراپی یک ارزیابی کامل را انجام می دهد و سپس یک برنامه درمانی مناسب برای کنترل وضعیت شما طراحی خواهد کرد. برنامه درمانی فیزیوتراپی شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • روش های صحیح بلند کردن و برداشتن اشیا
  • آب درمانی
  • تمرینات تقویت کف لگن
  • ماساژ
  • تمرینات تقویت کننده برای عضلات عمیق شکم (عضلات عرضی شکم)
  • اصلاحات وضعیت بدنی
  • ارزیابی ارگونومی بدن در محل کار یا خانه
  • گرما درمانی
  • تهیه وسایلی که ممکن است برای شرایط شما مفید باشد مانند کمربندهای نگهدارنده اطراف شکم
  • تمرینات حرکتی کمر
  • تحرک سازی مفاصل سفت مانند استخوان خاجی – خاصره ای،، مفصل ران و یا مهره های کمری

ساپورت و بالش

ساپورت و بالش برای درمان کمر درد در دوران بارداری

بالش های ساپورت، به خصوص هنگام نشستن یا خوابیدن در شب، می توانند بسیار مفید باشند. خانم های باردار مبتلا به کمر درد معمولاً خوابیدن به پهلو و یا گذاشتن بالش ساپورت بین زانوهای خود را راحت ترین حالت می دانند.

کاربرد یخ و گرما 

شواهد علمی محدودی برای حمایت از استفاده این روش ها وجود داشته، اما بسیاری از افراد با استفاده از سرما درمانی یا استفاده از گرما درمانی برای کمر درد، بهبود می یابند. لزوماً ارجحیتی بین استفاده از این دو وجود نداشته طوری که بعضی از افراد با سرما درمانی نتایج بهتری بدست می آورند در حالیکه ممکن است فرد دیگری با گرما درمانی بهبود یابد.

درمان‌های تکمیلی

درمان‌های تکمیلی کمر درد بارداری

بسیاری از زنان باردار از روش های درمان جایگزین پزشکی بهبود می یابند. این موارد شامل درمان کایروپراکتیک (فن ماساژ وجابجا کردن ستون فقرات – برای درمان باید به ماساژ و جا اندازی مفاصل و استخوان ها پرداخت) و ماساژ است. اگر عارضه شما با روش های گفته شده در بالا بهبود نیافته است، بهتر است یکی از این روش های درمان جایگزین را امتحان کرده تا ببینید برای شما مفید است یا خیر. هنگام مراجعه به ماساژور خود و یا متخصص کایروپراکتیک اطمینان حاصل کنید که در زمینه زنان باردار نیز تجربه داشته باشند.

مصرف دارو 

همانطور که می دانید، داروها در دوران بارداری با احتیاط بسیار زیاد تجویز و استفاده می شوند. داروهایی که در دوران بارداری استفاده می شوند با مقیاس طبقه بندی، درجه بندی شده تا به بیماران و پزشکان در درک خطر احتمالی برای جنین در حال رشد کمک کند. این مقیاس طبقه بندی برای بیمارانی که خطرات و مزایای درمان های مختلف دارویی را ارزیابی می کنند مفید است. به عنوان مثال تایلنول (Tylenol) به طور کلی داروی ایمن در نظر گرفته می شود و دارای کلاس B است. از طرفی داروهای خوراکی ضد التهاب دارای برخی خطرات احتمالی بوده و در اوایل بارداری کلاس C و در اواخر بارداری کلاس D محسوب می شوند. برخی از داروهای شل کننده عضله برای استفاده ایمن بوده در حالی که باید از مصرف برخی داروهای دیگر خودداری کرد. در صورت امکان به طور کلی از مصرف داروهای مخدر یا مسکن خودداری شود. همیشه برای استفاده از دارو با پزشک معالج کمردرد خود و یا پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کنید.

مدت زمان بهبودی برای کمردرد در دوران بارداری


متأسفانه، بهبودی از کمردرد در دوران بارداری به ندرت اتفاق می افتد. از آنجا که روش های درمانی نیز محدود هستند، پروسه بهبودی ممکن است زمان برده و کم کم تاثیر خود را بگذارد. در حالی که بسیاری از افراد به بهبودی سریع این عارضه پس از زایمان امیدوار هستند، اما حقیقت این است که روند بهبودی ممکن است ماه ها یا حتی بیشتر پس از زایمان نیز بطول بیانجامد. بسیاری از زنان طی 6 ماه پس از زایمان از کمردرد بهبود می یابند، اما رفع کامل علائم این عارضه برای حدود 40 درصد از بیماران دارای کمردرد در دروان بارداری، بیش از 6 ماه طول خواهد کشید.

توجه به این نکته مهم است که برخی از دلایل غیرمعمول کمردرد وجود داشته که به نمی توان آن ها را به سادگی به تغییرات فیزیولوژیک بارداری نسبت داد. در حالی که اکثر قریب به اتفاق مشکلات، مربوط به فیزیولوژی بارداری است، عوارضی از جمله فتق دیسک، اسپوندیلولیستزی (لغرش به جلوی مهره کمر) و سایر موارد کمردرد نیز می تواند رخ دهد. پزشک می تواند یکسری معاینات انجام داده تا علائم غیرمعمول کمردرد در بارداری را تشخیص دهد.

پیشگیری 


برای جلوگیری از ایجاد کمردرد درحین بارداری، مراقب نحوه نشستن، ایستادن، خوابیدن و یا تحرکات خود باشید.

  • به گونه ای بنشینید که پشت و کمر شما توسط صندلی پشتیبانی شود. برای اطمینان از صندلی دارای پشتی استفاده کرده و یا یک بالش را در پشت کمرتان قرار دهید. برای افزایش جریان خون و جلوگیری از برافروختگی، سعی کنید پای خود را بالا نگه دارید.
  • سعی کنید صاف بنشینید و بایستید. کمرتان را همراستای لگن و پاهای خود قرار دهید و از ایجاد قوس کمر در هنگام نشستن پرهیز کنید. هیچوقت برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت ننشینید و نایستید. زیرا این کار می تواند باعث شکل گیری عصب پینچ شده گردد. زانوهای خود را بی تحرک نگذارید. اگر مجبورید برای مدت طولانی بایستید، سعی کنید هر بار یک پایتان را روی جسم یا چهارپایه بگذارید.
  • کفش هایی با پاشنه کوتاه پوشیده تا راحت بوده و از کل بدن پشتیبانی شود. همچنین استفاده از درج های پشتیبانی از قوس کف پا نیز مفید خواهد بود. از پوشیدن کفش های پاشنه دار یا پاشنه بلندی که باعث از بهم خوردن تعادل می شود خودداری کنید.
  • روی تشکی بخوابید که خیلی نرم نیست و از کمر شما به خوبی پشتیبانی می کند. هنگام بارداری، بهتر است به پهلو بخوابید. برای حمایت بیشتر، زیر شکم و بین پاهای خود بالش قرار دهید. سعی شود از خوابیدن به پشت خودداری گردد. این امر می تواند رحم شما را تحت فشار قرار داده و جریان خون به کودک را قطع کند.
  • از چرخش یا انجام حرکات ناگهانی را که می تواند باعث کشش و سفتی عضلات کمر یا معده تان گردد، پرهیز کنید.
  • برای بلند کردن یا برداشتن اشیا، به جلو خم نشوید. در عوض برای اینکار، پشت خود را صاف نگه داشته و به جای استفاده از پشت با پاها بلند شوید. مراقب باشید که به یکباره وزن های بالا را بلند نکنید.
  • به میزان کافی ورزش کنید. این امر به تقویت عضلات کمر و معده و بهبود وضعیت بدن کمک می کند. با پزشک خود درمورد اینکه کدام نوع ورزش برای شما بی خطر است مشورت کنید. پیاده روی و شنا اغلب از تمرینات خوب است. اگر قبل از بارداری بسیار فعال بودید، امکان دارد بتوانید همان سطح از فعالیت بدنی را تا حدودی مجددا از سر بگیرید. حرکات و کشش های خاصی مانند تمرینات کگل نیز شما را برای زایمانی بهتر آماده خواهند کرد.
  • شلوار بارداری بپوشید. استفاده از کمربند کشی گشاد نیز پشتیبانی خوبی را برای ناحیه کمر فراهم خواهد آورد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonمشاوره و تماس